تبلیغات
انجمن علمی زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامی اهر
انجمن نمونه دانشگاهی سال 1390 و 1393
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
برگزاری جلسه با شرکت های دانش بنیان
در تاریخ 1394/03/20  مسئول ارتباطات و امور حقوقی انجمن علمی زیست شناسی، علی محمدزاده وردین با حضور در شرکت دانش بنیان ژن تک پژوهان واقع در شهر تبریز، با مدیرعامل شرکت در زمینه های تعامل و همکاری در حوزه های علمی و پژوهشی گفتگو کردند. طی این جلسه توانمندی ها و سوابق کاری هر دوطرف و تمامی زمینه های مورد فعالیت آنها مورد بررسی واقع شد. مدیرعامل این شرکت با استقبال از فعالیت های انجمن زیست شناسی آمادگی خود جهت انجام همکاری های گسترده و مستمر با این رکن را اعلام داشت. حسین زاده با بیان اینکه حوزه ی فعالیت های دانشجویی در قالب انجمن های علمی متمرکز در فعالیت مسئولین رکن می باشد، خاطرنشان کرد : امروز حوزه ی دانشجویی با پزوهش محور شدن سیستم آموزش عالی باید به سمت ایجاد ساختار پژوهشی سوق پیدا کند و انجمن های علمی با در اختیار داشتن امکانات در حوزه ی پژوهشی می توانند نقش موثری در ایجاد این امر ایفا نمایند. در ادامه جلسه محمدزاده نماینده حاضر در جلسه از طرف انجمن زیست شناسی، فعالیت ها و برنامه های شرکت تک ژن پژوهان را شایسته توصیف کرده و تمایل انجمن جهت انجام فعالیت و تعامل همه جانبه با این شرکت را اعلام نمود. وی با بیان اینکه  رشد و فناوری امروز متمرکز در شرکت های دانش بنیان است، تاثیر همکاری این مجامع با حوزه های دانشجویی را بسیار موثر عنوان کرد و خواستار برگزاری جلسه انعقاد تفاهم نامه با انجمن و شرکت شد. طی جلسه ی حاضر دو طرف برای شروع فعالیت، برگزاری مشترک دوره های تخصصی زیست شناسی تحت عنوان « کارگاه های تابستانی » را مصوب کردند که پس از اخذ تاییدیه از معاونت پژوهش و فناوری واحد، ثبت نام این دوره ها برای ترم تابستان آغاز خواهد شد. 



مسئول ارتباطات و امور حقوقی انجمن انتخاب شد.
انجمن زیست شناسی در سال 1393 با در پیش گرفتن امر تعامل با مراکز علمی و پژوهشی خارج دانشگاهی بعنوان انجمن پیشتاز در تعامل بین حوزه ای به شمار می آید. انجمن در نظر دارد با تعمال و انعقاد تفاهم نامه با مراکز خارج دانشگاه و بامحور اطلاع رسانی پتانسیل های عظیم علمی و پژوهشی واحد دانشگاهی در منطقه و جهت استفاده دانشجویان از امکانات دیگر مراکز پژوهشی، گامی نو در عرصه ی انجمن های دانشجویی بردارد. این انجمن در سال 1393 با برکزاری جلسات متعدد در دانشگاه علوم پزشکی تبریز- قائم مقام دانشکده علوم پزشکی تبریز - مدیریت دانشگاه زکریای تبریز- سازمان بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی - سازمان هلال احمر استان - مرکز مشاوره بیماری های استان و مدیریت بیمارستان امام رضا(ع) در مورد فعالیت های علمی و پژوهشی دانشجویان گروه زیست شناسی به بحث و بررسی پرداختند. باتوجه به الویت این برنامه در انجمن زیست شناسی، هیئت مدیره انجمن علی محمدزاده وردین ( رییس سابق انجمن ) را بعنوان مسئول ارتباطات و امور حقوقی انجمن انتخاب کردند. طبق برنامه ریزی های انجام شده و برنامه ارایه شده، اولین برنامه از این محور فعالیت های انجمن در تابستان سال 1394 اجرا و عملی خواهد شد. 





انتخاب دبیران کمیته های تخصصی انجمن زیست شناسی
طی جلسه ای ، هیئت مدیره انجمن زیست شناسی دبیران کمیته های تخصصی انجمن را انتخاب کردند. اسامی دبیران جدید کمیته های تخصصی به شرح زیر می باشد :
1 - کمیته ی ژنتیک : خانم زورآزما
2 - کمیته بیوشیمی : علی محمدزاده
3 - کمیته میکروبیولوژی : نادر نظامدوست


قابل ذکر است، کمیته های تخصصی در ساماندهی اعضای کمیته ای انجمن، برگزاری دوره های آموزشی تخصصی برای هر گرایش و ... فعالیت انجام می دهند.



آینده نویدبخش رمزنویسی در موجودات زنده
http://www.aftabir.com/articles/science_education/biology/images/59d811f6d7cb3cf5ed0666d45f6d3e96.jpg

دنیای علوم رایانه ای و به تبع آن قلمروی کارکردهای محاسباتی پیچیده و ارائه توانمندی های نوین در این عرصه طی سال های اخیر شاهد بحث و آزمون های متفاوت و چالش برانگیزی بوده است که توجه بیشتر آن به رویکردهای جدید و ایجاد تحولی چشمگیر در ارائه ماشین های محاسبه گر و ساختارهای محاسباتی نوین معطوف بوده است.

در این میان تلاش های دانشمندان بیشتر حول ۲ محور شاخص ارائه ابررایانه های آینده و همچنین تغییر در ماهیت سنتی و متداول توانبخشی به افزارهای محاسباتی دور زده است و هر یک محل آزمون یا معرفی محصولات و فناوری های نوینی قرار گرفته است.

اگر از مبحث ارائه غول های محاسباتی بگذریم، این روزها حوزه فناوری های سخت افزاری و توانبخشی به رایانه ها با رویکرد به منابع جایگزین و بویژه میکروارگانیسم ها بیشترین اخبار و اقدامات محققان را به خود اختصاص داده است. البته عمده طرح های پیشنهادی و آزمایشات صورت گرفته حول محور میکروارگانیسم ها به بهره گیری از آنها تحت عنوان منابع نوین توانبخشی به افزارهای محاسباتی پیچیده مربوط بوده است که در جای خود هنوز مبحث جدید و کاملا نیازموده ای محسوب می شود.

این توجه ویژه به کاربرد میکروارگانیسم ها و در راس آنها باکتری ها در رایانه های آینده در حالی روزهای پرسروصدای تحقیقات خود را می گذراند که به تازگی و به همت تلاش های گروهی از محققان، دنیای رایانه ها و پردازش داده ها با هدف توسعه روش های ذخیره سازی اطلاعات پیچیده و انبوه شاهد معرفی نامزد جدید ولی نام آشنایی در خانواده باکتری ها است که از همین بدو امر نگاه ها را به خود خیره کرده است.

ماجرای این دستاورد جدید زیست محور به جایی برمی گردد که گروهی از محققان دانشگاه چینی هنگ کنگ در حال برداشتن گام های بلندی در جهت ذخیره سازی مقادیر کلانی از اطلاعات شامل متن، تصاویر، موزیک و حتی ویدئو در محلی غیرمنتظره یعنی داخل سلول های زنده هستند.

اما این تلاش وقتی غیرمنتظره تر می شود که بدانیم سخت افزار جدید یا به عبارتی این درایو زنده و پرظرفیت معرفی شده چیزی نیست جز باکتری معروف ولی بدنام ایی.کولی؛ یعنی همان میکروارگانیسمی که به عنوان منبع بالقوه ایجاد سمیت خطرناک مواد غذایی شناخته می شود.

موضوع وقتی جالب تر می شود که بدانید یک گرم از این باکتری قادر به ذخیره سازی حجم اطلاعاتی معادل ۴۵۰ هارددیسک ۲ ترابایتی (۲۰۰۰ گیگابایتی) است. یکی از اعضای پروژه ذخیره سازی زیستی این دانشگاه که در سال ۲۰۱۰ برنده مدال طلای رقابت با اعتبار موسسه فناوری ماساچوست (ام.آی.تی) یا همان رقابت بزرگ iGEM شده است، در توصیف نتایج ارزشمند این پژوهش به نکته جالبی اشاره می کند و می گوید: چنین یافته و کارکردی به معنای آن است که شما قادر به حفظ و نگهداری درازمدت مجموعه داده های بزرگی در ظرفی از باکتری ها در یخچال خواهید بود.

در واقع محققان به جای تغییردادن بلوک های ساختمانی یک ارگانیسم، روشی را توسعه بخشیده اند که امکان سوارکردن اطلاعات فوق العاده زیاد را بر روی دی.ان.ای آن سلول فراهم می کند.

اگر بخواهیم سابقه این فناوری را جویا شویم باید اعتراف کرد که ذخیره سازی زیستی یا هنر ذخیره کردن و به رمزدرآوردن و پنهان کردن اطلاعات در موجودات زنده، زمینه و عرصه جوانی است که حدود یک دهه از موجودیت آن می گذرد.

در همین خصوص و در سال ۲۰۰۷، تیمی از محققان ژاپنی اعلام کردند توانسته اند با موفقیت از پس رمزدار کردن معادله ارائه کننده نظریه نسبیت اینشتین یا همان E=MC² معروف در دی.ان.ای یک باکتری رایج خاک برآیند. نکته مهمی که آنها خاطرنشان ساختند این بود که چون باکتری ها دائما در حال تولید مثل و تکثیر هستند، گروهی از ارگانیسم های تک سلولی می تواند بخشی از اطلاعات را برای هزاران سال ذخیره کند، اما محققان دانشگاه هنگ کنگ جهشی فراتر از این گام اولیه برداشته اند چرا که آنها توسعه متدهای جدیدی برای ذخیره کردن داده های پیچیده تر را پیش گرفته و شروع به از میان برداشتن مشکلات عملی مسیری کردند که به نوبه خود برای شک و بدبینی کسانی که این متد نوین را به صورت داستانی علمی ـ تخیلی می دیدند وزنه سنگینی محسوب می شد.

در واقع محققان متدی از فشرده سازی داده ها را توسعه بخشیده اند که قادر است داده ها را به قطعات بزرگی خرد کرده و بین سلول های باکتریایی مختلف توزیع کند و نهایتا به از میان برداشتن محدودیت های مربوط به موضوع ظرفیت ذخیره سازی کمک شایانی می کند. ضمن این که محققان در سایه این متد نوین قادر به نقشه برداری دی.ان.ای نیز می شوند به نحوی که اطلاعات می تواند به سهولت مکان یابی و مستقر شود.

محققان این شیوه نوین را در مقام یک متد ذخیره سازی فوق العاده فشرده می دانند؛ چون که هر سلول جزئی خرد و کوچک است به نحوی که انتظار می رود یک گرم باکتری یارای ذخیره سازی اطلاعات چندصد هارددیسک ظرفیت بالا را داشته باشد.

از طرف دیگر محققان به توسعه حصار امنیتی ۳ لایه ای برای رمزدار کردن داده ها پرداخته اند که در نوع خود ممکن است برای خیلی ها که نگران ریزش و هدف گیری اسرارشان در شبکه هستند بسیار خوشایند و دلگرم کننده باشد. چون به ادعای محققان باکتری ها نمی توانند مورد دستبرد و ضربت هکرها واقع شوند.

این ویژگی باکتری ها در حالی است که تا به امروز تمامی انواع رایانه ها نسبت به نقص و گسست های الکتریکی یا سرقت داده ها آسیب پذیر نشان داده اند. اما باکتری ها از حملات سایبری در امان هستند و افراد می توانند حفاظت و امنیت اطلاعات شان را تامین کنند.

نکته: در واقع محققان به جای تغییردادن بلوک های ساختمانی یک ارگانیسم روشی را توسعه بخشیده اند که امکان سوارکردن اطلاعات فوق العاده زیاد را بر روی دی.ان.ای آن سلول فراهم می کند

محققان حتی برای این حوزه جدید عنوانی هم دست و پا کرده اند و نامش را «رمزنویسی زیستی» گذاشته اند که همان پنهان شناسی یا مطالعه روش ها و تکنیک های رمزگذاری و رمزگشایی ولی با پیشوند زیستی است؛ ضمن این که مکانیسم رمزدار کردن شامل کنترل ها یا تنظیمات بازرسی درون ساختاری برای اطمینان از آن است که وقوع جهش هایی در برخی سلول های باکتریایی منجر به خرابی و خطای داده ها نشود.

البته بخش قابل توجه کار محققان به تلاش آنها برای گرفتن خروجی عملی از این زمینه مطالعاتی جدید و همچنین اطمینان یافتن از این که برخی اصول بنیادی عملا دست یافتنی هستند، برمی گردد.

البته کار مهم تیم محققان سوای کارکردهای هدف آن ممکن است نتایج و کاربردهای فوری و بی واسطه تری نیز به همراه داشته و در حوزه های دیگر از آن استفاده شود.

به عنوان نمونه تکنیک های مورد استفاده محققان شامل برداشتن دی.ان.ای از سلول های باکتریایی، دستکاری آنها با استفاده از آنزیم ها و بالاخره برگرداندن آنها به یک سلول جدید مشابه همان تکنیک هایی هستند که برای ارائه موادغذایی تغییر یافته به لحاظ ژنتیکی استفاده می شود.

با این اوصاف آنچه بیشتر از اعمال تغییر در بلوک های ساختمانی یک ارگانیسم صورت گرفته این مهم است که گروه محققان امکان سوار شدن اطلاعات فوق العاده ای را بر دوش دی.ان.ای آن سلول فراهم کرده اند و البته این قابلیت را پس از کنترل تغییرات سلولی در مقابل یک پایگاه داده اصلی یا شاه داده رقم زده اند تا از این راه اطمینان پیدا کنند فضای زنده ذخیره سازی اثرات سمی غیرمترقبه و اتفاقی نداشته باشد.

با توجه به چنین کارکرد و قابلیتی محققان ادعا می کنند پژوهش آنها همچنین می تواند زمینه افزودن اطلاعات اضافی به یک محصول کشاورزی تغییر ماهیت یافته به لحاظ ژنتیکی را در قالب یک «بارکد زیستی» فراهم آورد.

به عنوان مثال شرکتی که در زمینه تولید گوجه فرنگی اصلاح یافته ژنتیکی فعالیت می کند با بهره گیری از ژنی که رشد را افزایش می دهد به تولید مقادیر فوق العاده ای از محصول دست می یابد؛ اما با استفاده از این تکنیک نوین ذخیره سازی زیستی عملا می توانیم اقدام به رمزدارکردن اطلاعات اضافی همچون پروتکل های سلامت و بی خطری کنیم که جزو مواردی هستند که مستقیما به نظام زیست شناسی گیاه مربوط نمی شوند.

ضمن این که سایر انواع اطلاعات نظیر حق کپی رایت و سابقه طراحی نیز می تواند به امر پایش و کنترل انتشار محصولات بهسازی شده ژنتیکی کمک کند.

در واقع این کار اعمال نوعی شبکه ایمنی برای ارگانیسم های سنتزشده محسوب می شود؛ ضمن این که محققان فراتر از این گام درخصوص توانمندی های آینده زیست شناسی مصنوعی نیز نوید حضور قابلیت های افزون تری را می دهند.

با این اوصاف، سایر کارشناسان و صاحب نظران نیز همسو با محققان این پروژه معتقدند به واسطه موضوعاتی کلیدی همچون بحران انرژی، آلودگی زیست محیطی و تغییرات اقلیم شاهد مقبولیت و عمومیت بیش از پیش این حوزه جدید خواهیم بود.

به باور آنها یک سامانه و نظام زیست شناختی راه حل آینده برون رفت از این مشکلات کلان را چه به عنوان منابع جایگزین انرژی و چه به عنوان علاجی برای آلودگی سیاره رقم خواهد زد و در این میان انتخاب و گزینه مشهود از آن میکروارگانیسم هاست.

مثلا نوعی باکتری موسوم به داینوکوکوس رادیودوران وجود دارد که قادر است حتی در مقابل تشعشع هسته ای به بقای خود ادامه دهد و از طرفی چون باکتری ها همه جا حضور دارند می توانند روی چیزهایی که برای بشر تصورناپذیرند نیز زنده بمانند و دلیلی نیست که از این حضور گسترده و پرقابلیت بهره نبریم.



چگونه تکثیر سلولی، حیات را رقم زد ؟!


http://www.aftabir.com/articles/science_education/biology/images/508f3d76f9da9ea4a0694c598675daf2.jpg


از سال ها پیش دانشمندان می دانستند که حیات از وقتی آغاز به شکل گیری کرده است که یک مولکول توانسته از روی خودش کپی تهیه کند. عمل همانندسازی سلولی آن گونه که پژوهشی در ۵۰ سال پیش، پرده از راز آن برداشت، با تکثیر RNAها آغاز شد. آر.ان.ای ساختاری مشابه پروتئین ها دارد، اما با یک تفاوت آشکار که آنها بسیار ساده و فاقد پیچیدگی های ذاتی پروتئین ها هستند. آر.ان.ای در ذخیره اطلاعات به خوبی DNA عمل نمی کند و ثبات کمتری دارد، حوزه عملکردش مثل پروتئین ها گسترده نیست، اما به عنوان یک ابزار مولکولی فعالیت ها و قابلیت های فراوانی دارد. این موضوع، تاییدکننده این نظریه است که حیات اولیه از مولکول های یک آر.ان.ای که قادر به تکثیر خود بوده، تشکیل شده است.

سال ۲۰۰۰ بسیاری از زیست شناسان به نظری جامع در این مورد رسیدند. آنها روی ساختار فاکتورهای سازنده پروتئین ها در سلول ها کار می کردند که دریافتند پیش ساز اصلی این فاکتورها یک آنزیم آر.ان.ای است. با توجه به این که پروتئین ها توسط آر.ان.ای سنتز می شوند. پس یقینا می توان نتیجه گیری کرد که حیات باید در ابتدا توسط آر.ان.ای ها تشکیل شده باشد.

اما با وجود این همه اطلاعات جدید هنوز هم بسیاری از مسائل حل نشده مانده است. ما امروزه می دانیم که آر.ان.ای قادر به همانندسازی است ولی این را نیز می دانیم که هم آر.ان.ای و هم دی.ان.ای برای تکمیل یا انجام عملیات همانند سازی خود به یک سری از پروتئین ها نیاز دارند. پس اگر قبلا و در زمان های ابتدایی شکل گیری حیات روی سیاره زمین، آر.ان.ای وجود داشته که به طور مستقل و بدون نیاز به پروتئین ها از روی خودش همانندسازی می کرده، امروزه ناپدید شده است. بنابراین محققان علم بیوشیمی درصدد ایجاد شرایط خاصی برای گونه های مختلفی از آر.ان.ای بر آمدند تا با انتخاب تصادفی بعضی از آنها و ایجاد شرایط لازم برای تکاملشان، موقعیتی مشابه نمونه های باستانی را برای آنها به وجود آورند و مشاهده کنند که آیا این آر.ان.ای ها می توانند برای بار دوم حیاتی دیگر را آغاز و آن را تکامل بخشند؟

سال ۲۰۰۱ و در نتیجه این تحقیق یک آنزیم آر.ان.ای به نام R۱۸ کشف شد که می توانست ۱۴ نوکلئوتید (از اجزای ساختمانی آر.ان.ای و دی.ان.ای) را به آر.ان.ای های موجود اتصال دهد و آر.ان.ای متفاوتی با ساختار جدید بسازد، اما R۱۸ گزینه مناسبی برای این که جد اعظم همه گونه های زیستی سیاره زمین باشد، نیست. برای درک این موضوع، خوب است توجه داشته باشید که زمانی می توانیم از یک آر.ان.ای خود همانند ساز صحبت کنیم که آن آر.ان.ای بتواند یک آر.ان.ای جدید با طولی حداقل مشابه خودش بسازد. R۱۸ از ۱۸۹ نوکلئوتید تشکیل شده است؛ در حالی که طویل ترین فرزند این آر.ان.ای تنها می تواند طولی برابر ۲۰ نوکلئوتید داشته باشد.

اما کشف بعدی یک قدم بزرگ به پیش بود. محققان موسسه زیست شناسی مولکولی کمبریج انگلستان به یک آنزیم آر.ان.ای به نام TC۱۹Z دست یافتند که می توانست رشته های RNA با طولی تا ۹۵ نوکلئوتید را کپی کند. برای انجام این تولیدمثل مولکولی، آنزیم TC۱۹Z خود را به انتهای یک آر.ان.ای می چسباند، سپس از بین نوکلئوتید های سرگردان در اطراف، مناسب ترین را انتخاب و آن را به ته رشته آر.ان.ای، جایی که خود قرار دارد، اضافه می کند. سپس این آنزیم فعال یک قدم به جلو حرکت کرده و مجددا این کار را تکرار می کند و نوکلئوتید های دیگر پیش روی خود را نیز به آن اضافه می کند. فیلیپ هالیگر، سرپرست تیم پژوهشگران معتقد است می توان خیلی از فعالیت های پیچیده سلولی را توسط همچین آنزیم ساده به انجام رساند.

تا اینجا محققان به ایجاد یک آر.ان.ای یا شاید دسته ای از مولکول ها که قادر بودند خود را همانندسازی کنند، نزدیک شده بودند، اما درست در جایی که به نظر می رسید پاسخ در یک قدمی آنها انتظار کشف شدن را می کشید، پرسشی بزرگ تر نمایان شد که باعث شد تا مدت ها پژوهشگران مجبور شوند از روند عادی تحقیقات منحرف شوند تا پاسخی برای این پرسش جانبی بیابند. پرسش جدید این بود که انرژی لازم برای انجام این فعالیت ها و خود همانندسازی ها از کجا تامین می شود؟

برای به سرانجام رسیدن یک همانندسازی مولکولی باید چند فرآیند متابولیکی خاص صورت گیرد. در حالی که به نظر نمی رسد آر.ان.ای به تنهایی قادر به انجام این فرآیندهای متابولیکی باشد. آر.ان.ای ها تنها تعداد معدودی ابزار مولکولی برای انجام یک فرآیند شیمیایی در اختیار دارند. پروتئین ها از این نظر و نسبت به آر.ان.ای ها بسیار غنی هستند. آنها با در اختیار داشتن تعداد زیاد و متنوعی از ابزار قوی و کارآمد مولکولی می توانند واکنش های شیمیایی خیلی پیچیده را حتی در محدوده ای که اصلا از یک پروتئین انتظارش نمی رود، انجام دهند یا در انجام آن نقش اساسی داشته باشند.

اما همیشه گفته اند که نیاز مادر اختراع است و خب شاید آر.ان.ای ها هم از این ضرب المثل درس زیادی گرفته باشد. شاید آنها هم تمام تلاش خود را به کار برده باشند تا از همان ابزارهای ساده ای که در اختیار دارند و در کنار هم قرار دادن آنها یا اضافه کردن تکه پاره های دورریختنی دور و برشان یک ابزر قوی تر و کارآمدتر بسازند. دقیقا همان کاری که ما هم در شرایط اضطراری انجام می دهیم یا سازندگان ابزاری که با فروش یک ابزار که قابلیت اتصال سرهای مختلفی را دارد، مجموعه متنوعی را در اختیار شما قرار می دهند. شاید هم ما این توانایی را از اجداد آر.ان.ایی خود به ارث برده ایم. فکرش را بکنید، ما کجا و آر.ان.ای کجا!

دانشمندان در آن زمان می دانستند که پروتئین ها با کمک چنین ابزار چندمنظوره ای که در عالم مولکولی کوفاکتور نامیده می شوند، می توانند عملیات محیرالعقولی را به انجام رسانند که در بسیاری مواقع، خارج از کنترل خود پروتئین است. آنها همچنین می دانستند که بدون وجود کوفاکتورها زندگی نمی توانست به این شکلی که امروزه آن را می شناسیم، وجود داشته باشد چراکه بسیاری از فرآیندهای شیمیایی دی.ان.ای ها و پروتئین های تشکیل دهنده آنها به کمک همین کوفاکتورها انجام می شود.

توجه به کوفاکتورها و نقش احتمالی آنها در فرآیند همانندسازی آر.ان.ای در روزگاران باستانی باعث شد تا گروه بزرگی از پژوهشگران بین المللی، تحقیقات خود را در این زمینه متمرکز کنند. در همین خصوص محققان دانشگاه توکیوی ژاپن یک آنزیم آر.ان.ای کشف کردند که قادر به اکسیداسیون الکل بود و برای این کار خود از کوفاکتوری به نام NAD+ کمک می گرفت. چند ماه بعد پژوهشگران پی بردند که یک آنزیم آر.ان.ای طبیعی دیگر به نام glmS نیز از یک کوفاکتور برای انجام وظایف خود کمک می گیرد.

آر.ان.ای، جد اعظم حیات

خب حالا شواهد بسیاری وجود دارد که نشان می دهد می توان یک آر.ان.ای را جد اعظم حیات روی زمین دانست. حالا آنها باید ثابت می کردند که اولین آر.ان.ای می توانسته از کنار هم قرار گرفتن اجزای تشکیل دهنده اش در آن روزگاران به وجود آید تا با تکثیر خود که حالا ثابت شده بود امکانش هست، بتواند حیات را آغاز کند. مولکول های آر.ان.ای رشته های نوکلئوتیدی هستند که از نظرساختاری از قند و باز متصل به فسفات تشکیل شده اند.

در سلول های زنده آنزیم های بی شماری برای تولید و اتصال آنها به هم دخیل هستند و قطعا احتیاج به توضیح ندارد که سیاره زمین در دوران کهن فاقد خیلی از این آنزیم ها بوده است، اما آنچه می دانیم این است که در آن زمان زمین را لایه ای غنی از خاک رس پوشانده بود و جالب این که حدود ۱۰ سال پیش، محققان دریافته بودند که وقتی نوکلئوتیدهای فعال شده ـ همان هایی که به بخش فسفات آنها ذرات خارجی اتصال یافته اند ـ به خاک رس بخصوصی که از یک آتشفشان به جا مانده بود، اضافه شدند، مولکول های آر.ان.ای به طول ۵۵ نوکلئوتید از آنها تشکیل شدند. تشکیل آر.ان.ای های بزرگ با نوکلئوتیدهای عادی از نظر انرژی ناممکن است، اما آنهایی که فعال شده اند، انرژی لازم برای پیشبرد واکنش را در دل نهفته دارند.

این امر بیانگر آن است که اگر در آغاز حیات تعداد زیادی از نوکلئوتید های فعال وجود داشته، مولکول های آر.ان.ای بزرگ می توانستند به طور خود به خودی تشکیل شوند. حالا فقط مانده بود تا این تئوری امتحان شود. پس آزمایش هایی در شرایط محیطی شبیه سازی شده مشابه شرایط حاکم بر زمین در زمان آغاز حیات صورت گرفت تا نشان داده شود که مولکول های قند، باز و فسفات می توانند به طور طبیعی به هم متصل شده و زنجیره حیات نوینی را شکل دهند، اما دانشمندان خیلی زود متوجه شدند که به دلیل شکل مولکول ها تقریبا غیرممکن است که مولکول شکر به باز متصل گردد و حتی اگر این امر اتفاق افتد، مولکول تشکیل شده بسرعت از هم پاشیده می شود.

این یافته ناامیدکننده خیلی از زیست شناسان را به شک انداخت که آیا واقعا آر.ان.ای ها اولین همانندسازهای جهان بوده اند؟ اما همیشه می توان یک دانشمند جان سختی پیدا کرد که در شرایط کاملا ناامیدکننده، رویای خود را فرو نمی گذارد و به تحقیق برای رسیدن به پاسخی که خود را در جایی پنهان کرده، ادامه می دهد. جان ساترلند، یکی از محققان موسسه MRC نیز از همین دست دانشمندان بود و سرسختانه برای حل مشکل پدید آمدن نوکلئوتید ها تلاش کرد. او به این نتیجه رسید که احتمالا محققان قبلی، راه را اشتباه رفته اند. او می گوید: در هر نوکلئوتید یک مولکول قند، یک باز و یک گروه فسفات می بینیم. نگاه ساده و اولیه این بوده که باید ابتدا این مولکول های بزرگ و پیچیده را جداگانه ساخت و بعد آنها را به هم وصل کرد، کاری که به نتیجه نرسید، اما چه خواهد شد تا ما به مولکول های ساده ای از این سه نوع اجازه دهیم ابتدا به هم بچسبند و بعد شروع به رشد و بزرگ شدن کنند... .

او سپس به این فکر افتاد که آیا ممکن است مولکول های ساده تر بدون این که به قند یا باز تبدیل شوند، به هم متصل شوند و تشکیل یک نوکلئوتید دهند؟! سال ۲۰۰۹ او متوجه شد که این امر ممکن است. او نیمی از یک مولکول قند و نیمی از یک مولکول باز را برای آزمایش انتخاب کرد، سپس آنها را به هم متصل کرد و اتصال قند ـ باز را که تا آن زمان توسط خیلی از محققان روی آن کار شده بود، اما به هیچ نتیجه ای نرسیده بود، ایجاد کرد. او سپس آن را روی نیم دیگر از آن قند و باز سوار کرد و سرانجام مجموعه را به یک گروه فسفات متصل کرد. او در ادامه تحقیقاتش متوجه شد که برای پیشبرد واکنش های ابتدایی حضور فسفات کاملا ضروری بوده است.

شیمی قفل های طلایی

ساترلند به طور آزمایشی، محیطی کثیف را که از ابتدا محتوی فسفات بود، انتخاب کرد و نتایج خیلی خوبی به دست آورد. او متوجه شد که زمین در دوران ابتدایی خود، محل کثیفی سرشار از انواع فسفات ها بوده و این موضوع شرایط را برای ساخت نوکلئوتیدها بسیار مناسب کرده بود.

اما این قضیه حتی هنوز هم حل نشده باقی مانده است. آر.ان.ای از ۴ نوع مختلف نوکلئوتید تشکیل شده و این درحالی است که ساترلند تنها توانسته دو نوع از آنها را در شرایط آزمایشگاهی خود تولید کند. هرچند او می گوید به ساخت آن دو نوع دیگر هم بسیار نزدیک شده، اما با این همه اگر او حتی موفق به تولید هر چهار گونه نوکلئوتیدها شود، فقط نشان خواهد داد که تشکیل خود به خودی همانندسازهای آر.ان.ای غیرممکن نیست و این که به احتمال زیاد اولین همانندسازها از دسته آر.ان.ای بوده اند.

اما این تازه آغاز ماجراست. هنوز خیلی از سوال ها بی پاسخ مانده است. زیست شناسان معتقدند که حتی در صورت تولد یک همانندساز از جنس آر.ان.ای، باید چیزی شبیه به سلول در آن دوران وجود می داشت تا همانندسازها را در درون خود حفظ کند و اجزای آن را متصل به هم نگه دارد.

محققی از دانشگاه هاروارد نشان داده که خاک رس همان طور که به تولید زنجیره های آر.ان.ای کمک می کند، اتصالات غشایی را به روشی مشابه کاری که سلول ها انجام می دهند، حفظ می کند. نظریه دیگر این است که حیات در ابتدا در محیط گرم و قلیایی در کف دریا تشکیل شده است، اما یک ایده جالب توجه دیگر می گوید که امکان دارد همه این وقایع در یخ اتفاق افتاده باشد. در زمانی که حیات تشکیل می شده است، خورشید ۳۰ درصد تیره تر از وضعیت فعلی اش بوده؛ بنابراین احتمالا سطح وسیعی از زمین را یخ در بر گرفته بوده است. آر.ان.ای های منجمد بیشتر دوام می آورند و یخ فواید بسیار دیگری هم دارد. برای مثال آنزیم R۱۸ در یخ بهتر از دمای عادی اتاق فعالیت می کند.

هم اکنون هیچ راهی برای اثبات و انتخاب یکی از این پیشنهادها وجود ندارد. تا آنجا که ما اطلاع داریم، هیچ فسیلی از همانندسازهای ابتدایی باقی نمانده است و اصلا انتظار چنین معجزه ای هم نمی رفته است. ولی ما می توانیم در آینده دنیای آر.ان.ای ها را شبیه سازی کنیم تا متوجه شویم که حیات واقعا از کجا آمده است.



ژن قصه گو


ژن قصه گو

دو سال پیش وقتی نشت نفت از اعماق دریا در خلیج مکزیک یک فاجعه زیست محیطی وحشتناک پدید آورده بود و مردم سراسر دنیا داشتند با هراس و ناامیدی ویرانی محیط زیست منطقه را از گیرنده های تلویزیونی تماشا می کردند، جایی در آن اعماق تاریک جشن بزرگی برپا شده بود که همه را غافلگیر کرد، مهمانی بزرگی که مدعوینش گروه بزرگی از باکتری های متان دوست بودند.

هفته ها پس از آن که تلاش مهندسان برای متوقف کردن نشتی نفت با شکست های متعدد روبه رو شده بود، ناگهان دانشمندان محیط زیست که با نگرانی شاهد نابودی گونه های مختلف گیاهی و جانوری آن اطراف بودند در کمال تعجب شاهد مهاجرت بزرگ و افزایش جمعیت یک باکتری ویژه به مناطق اطراف لوله نشت کرده شدند. درست مثل این که باکتری ها از افزایش متان در آن حوالی به وجد آمده و دوستان و آشنایان خود را به این جشن بزرگ و کثیف دعوت می کردند.

این هجوم ناگهانی باکتری ها به منطقه، کنجکاوی دانشمندان را بشدت برانگیخت بخصوص که آنها متوجه شدند بررسی های گذشته از جمعیت بسیار اندک این باکتری در آن حوالی را نشان داده است.

خواب زمستانی یا ژن بی خیالی

طبق تحقیقات جدید موسسه MIT معلوم شد، ژنی در این باکتری ها وجود دارد که می تواند چنین هجوم گسترده ای را توجیه کند. این ژن باکتری ها را قادر می سازد در مقابل شرایط سخت و نبود یا کمبود اکسیژن، به خواب مصلحتی فرو روند تا شرایط مجدد مساعد شود. این ژن حاوی رمز ژنتیکی پروتئینی به نام اچ.پی.ان.آر است که مسئول پردازش لیپیدی به نام ۳ متیل هوپانویید است. این لیپید به صورت ویژه در باکتری ها یافت می شود.

محققان همچنین بر این باورند که تولید این لیپید در باکتری ها احتمالا در پاسخ به وخیم شدن شرایط زیستی آنها رخ می دهد که باعث بقا و انتظار آنها برای مساعد شدن مجدد شرایط زندگی می شود، درست مشابه حادثه ای که در آب های عمیق این ناحیه رخ داد.

این لیپید که توسط اچ.پی.ان.آر سنتز می شود، همچنین می تواند به عنوان یک نشانه زیستی یا سرنخی در لایه های سنگی به جا مانده از گذشته باقی مانده باشد که این خود به دانشمندان کمک خواهد کرد تا با بررسی آنها بتواند وضعیت تغییر عمده سطح اکسیژن طی دوره های مختلف زمین شناسی را با بررسی حجم بقایای این لیپید در لابه لای سنگ ها تخمین بزند.

به نظر پاولا والندر از موسسه ام.آی.تی، چیزی که این مساله را جذاب تر می کند این است که با بررسی آن می توان پنجره ای جدید رو به گذشته گشود. طبق یافته های زمین شناسی، طی میلیون ها سال قبل، زمین در معرض مراحل انقراض متعددی قرار گرفت که در خلال آن شواهدی مبنی بر تهی شدن اقیانوس ها از اکسیژن نیز به چشم می خورد. بلافاصله بعد از این وقایع کلیدی ما شاهد نوعی رشد  فزاینده در نشانه های زیستی بودیم و به همین شکل نشانه هایی از اختلالات آب و هوایی نیز در شواهد به جا مانده از دوران کهن به چشم می خورد. در واقع چنین به نظر می رسد گرم شدن زمین، اکسیژن زدایی اقیانوس ها و انقراض گونه های زیستی، عادت همیشگی زمین است و بارها در زمین روی داده، ولی باید بدانیم هنوز علت واقعی چنین رویدادی ناشناخته باقی مانده است.

لایه های سنگی زمین شواهدی از تحول حیات را در طول تاریخ در خود نگه داشته است که از آن جمله می توان به قدیمی ترین موجودات تک سلولی تا فسیل انواع مهره داران اشاره کرد. یکی از نشانه های زیستی کلیدی که دانشمندان برای شناخت اولین شکل های حیات از آن استفاده می کنند، نوعی لیپید موسوم به هاپونویید است.

این مولکول خارق العاده می تواند شواهد ساختارهای سلولی را برای میلیون ها سال در خود نگه دارد. هاپونویید در ساختار باکتری های امروزی موجود است و زمین شناسان با جستجو برای یافتن فسیل این لیپید در تخته سنگ های قدیمی درصدد برآمده اند تا وجود این عنصر حیاتی شکل دهنده باکتری را در میلیارد ها سال قبل نیز به اثبات برسانند.

ولی به نظر والندر، هاپونویید علاوه بر کمک برای شناخت شکل های اولیه حیات می تواند به عنوان نشانه زیستی جهت بررسی پدیده های زیست محیطی مثل تشخیص دوره های کم اکسیژن نیز مورد استفاده قرار گیرد.

ژن قصه گو چگونه کشف شد؟

او برای ارزیابی نظریه خود سویه ای جدید از باکتری موسوم به متیلو کوکوس کپسولاتوس ـ که برای اولین بار در حمامی در روم باستان کشف شده بود ـ را انتخاب کرد. این موجود که قادر به زندگی در شرایط کم اکسیژن نظیر اعماق اقیانوس ها و دل آتشفشان ها نیز است، دانشمندان را بسیار متعجب کرده، چرا که آنها به طور کار آمدی قادر به مصرف مقادیر زیادی متان هستند که این ویژگی در گسترش منابع سوخت های فسیلی زمین نیز تاثیر بسزایی دارد.

نکته: یک نشانه زیستی دقیق در اختیار زمین شناسان قرار گرفته است که با بررسی و مطابقت نتایج آن با سایر شواهد می توانند دقیق تر و با اطمینان بیشتری از گذشته زمین سخن به میان آورند

از نظر والندر و سامونس ساختار این باکتری بسیار قابل توجه است. این ارگانیسم از نوعی هاپونویید به همراه ساختار ملکولی پنج حلقه ای تشکیل شده که شامل متیلاسیون c ۳ است. زمین شناسان به این نکته پی برده اند که نوعی از این متیلاسیون ساختارهای حلقوی را می توان در تخته سنگ های باستانی هم یافت، حتی چنانچه مابقی موجود نیز از بین رفته باشد.

والندر با کار روی ژنوم این باکتری از وجود اچ.پی.ان.آر در آن مطمئن شد، ژنی که کدهای ساخت اچ.پی.ان.آر در آن به متیلاسیون c ۳ وابسته است.

او روشی را در پیش گرفت که در آن ژن مورد نظر را از ساختار باکتری محو کرد و در واقع از سویه ای جهش یافته در تحقیقات خود استفاده کرد. آنها سپس این گونه از باکتری را مشابه گونه طبیعی آن در محیطی کم اکسیژن و سرشار از متان کشت دادند تا به بررسی روند رشد یا نابودی آنها بپردازند. تیم تحقیقاتی هردو گونه جهش یافته و طبیعی را برای مدت دو هفته در محیط کم اکسیژن و پر از متان قرار دادند تا از این طریق شرایط یک محیط کم اکسیژن را برای آنها شبیه سازی کنند.

طی هفته اول، بین میزان رشد و گسترش کلونی دو گروه تفاوت های اندکی به چشم می خورد. هر دو گروه از متان تغذیه می کردند و تقریبا به شکل یکنواختی رشد کرده بودند، ولی در روز چهاردهم محققان متوجه شدند جمعیت گونه طبیعی به گونه ای محسوس شروع به بزرگ تر شدن از گونه جهش یافته کرده است، اما وقتی والندر ژن اچ.پی.ان.آر را مجدد به گونه تغییر یافته افزود، توانست همان میزان رشد را در آنها نیز مشاهده کند.

کپسول نجات

چه چیزی می تواند تغییرات گسترده در حیات و نابودی موجودات را در گذر از مراحل مختلف زمین شناسی تشریح کند؟ برای پاسخ به این پرسش، تیم تحقیقاتی MIT از نوعی میکروسکوپ الکترونیکی کمک گرفت تا به وسیله آن ساختار سلولی این دونوع باکتری که یکی طبیعی و دیگری فاقد ژن حاوی رمز ژنتیکی پروتئین اچ.پی.ان.آر بود را به طور دقیق تری بررسی کند. آنها تفاوت واضحی کشف کردند و متوجه شدند در حالی که گونه طبیعی از غشای سلولی و واکوئل های متعددی برخوردار است، گونه جهش یافته هیچ سهمی از آنها ندارد.

به نظر والندر از دست دادن غشاء در این مرحله حاکی از عملکرد پروتئین اچ.پی.ان.آر است. آنها فرض را بر این گذاشتند که ژن اچ.پی.ان.آر قادر است غشای سلولی را حفظ کند که این پدیده خود همانند کپسول نجاتی، باکتری را در شرایط کم غذایی و کم هوایی از مرگ محافظت می کند.

والندر می گوید به نظر این شکل از زنده ماندن به معنی زندگی در هر شرایطی است تا باکتری ها بتوانند در سخت ترین شرایط زیست محیطی جان سالم به در ببرند. سپس وقتی حجم اکسیژن یا متان دوباره رو به افزایش بگذارد، آنها بسرعت از کپسول نجات خود بیرون می آیند و شروع به فعالیت مجدد می کنند.

نتایج او از نظر زمین شناسی هم خیلی جالب توجه است. در واقع چنانچه ۳ متیل آپونویید به باکتری اجازه دهد در شرایط محیطی کم اکسیژن یا فاقد اکسیژن زنده بماند، می توان با بررسی حجم به جا مانده از این لیپید در دل سنگ های رسوبی، مراحل کاهش شدید اکسیژن در گذشته زمین را برآورد کرد. این امر به زمین شناسان کمک می کند با دقت بیشتری به مطالعه انقراض های وسیع در روی زمین یا زیر سطح اقیانوس ها بپردازند.

حالا و در انتهای فاز اول تحقیقات به نظر می رسد یک نشانه زیستی دقیق در اختیار زمین شناسان قرار گرفته است که با بررسی و مطابقت نتایج آن با سایر شواهد می توانند دقیق تر و با اطمینان بیشتری از گذشته زمین سخن به میان آورند.



۶ گام مهم تاریخ ژنتیک

http://www.aftabir.com/articles/science_education/biology/images/f07d1288b0b4fbfcd584dcf8f151e75d.jpg

بالاخره از این اعجوبه پیغام رسان بین نسلی عکس گرفته شد. این عضو کوچک و حیاتی همه موجودات زنده که شکل، اندازه، پیچیدگی و ترکیب موجودات زنده اعم از گیاه و حیوان را مشخص می سازد تاریخچه هیجان انگیزی دارد و سال ها بود که از دید دوربین های دانشمندان، خودش را پنهان می کرد.

ما اینجا نمی خواهیم درباره چگونگی عکاسی از کلید حیات صحبت کنیم، بلکه می خواهیم نشان دهیم بشر چه راه طولانی و سختی را برای رمزگشایی از کوچک ترین حافظه اعجاب آور سیاره زمین و بلکه کل جهان طی کرده است.زمانی نه چندان دور به محض این که بیماری پیدا می شد که در راه درمانش سختی و دشواری ای پیش می آمد، بسیاری (ازجمله پزشکان) آن بیماری را به اعصاب و روان نسبت می دادند و واژه ریشه عصبی دارد، رواج یافت. این واژه را از زبان عامی تا متخصص می شنیدیم، اما آرام آرام این جمله آنچنان رواج یافت که دیگر استفاده از آن نشان بی اطلاعی و بی اعتمادی بود... باید برای این لحظات واژه و جمله دیگری می یافتیم و یافته شد: مشکل ارثیه... ژنتیکی است..! استفاده از این مورد خیلی علمی تر دیده می شود، ژن ها لبه های دانش هستند. هنوز کلی بحث های علمی درباره ژن وجود دارد که باید روی آنها مطالعه شود، هر روز در رادیو و تلویزیون و جراید (علمی و عمومی) سخنی درباره این حیطه دانش شنیده می شود... پس براحتی می توانیم خودمان را دانش نگر ( ​نه دانشمند) جا بزنیم و از آن مهم تر آنقدر در این راه نادانسته وجود دارد که می توان بسیاری از نابلدی ها و خامی ها را در پس آن پنهان کرد.

از این داستان های پرسوز و گداز و گاه عوامفریبانه که بگذریم، واقعا بحث ژن و ژنتیک حیطه مدرنی از علوم روز دنیاست. همین چند روز پیش بود که در سایت های خبری و کمی پیشترش در سایت های اخبار علمی، اعلام نشر نخستین تصویر از ساختار مارپیچ دوگانه دی ان ای (DNA) برای دانشجویان زیست شناسی و دانشگران رشته های مختلف علمی موجی از لذت و شادی به بار آورد.

ژن، در حقیقت نوعی رمز است، رمزهایی که همه ساختارهای حیاتی را در خود جای می دهد، رمزهایی که به مراکز حیاتی ما اجازه می دهد، بداند که چه بوده و داشته های خود را با کمترین تغییر (البته در برخی موارد با تغییرات فراوان) از یک نسل به نسل دیگر منتقل کند. مثلا این که یک موجود (فرقی ندارد گل باشد یا انسان) رنگ یکی از اندام هایش (مثلا کلاله اش یا چشمش) چه باشد، این رنگ را ژن هایش تعیین می کند. همیشه هم اینقدر سرراست نیست. گاهی ژن های متعددی یک خصیصه موجود زنده را کنترل می کند و گاهی یک خصیصه فقط تحت امر ژن ها نیستند، بلکه شرایط محیطی هم بر آنها اثر گذار بوده و در یک فرآیند پیچیده آن خصیصه را بروز می دهد. این که بسیاری از ژن ها اصلا فعالیت واضحی ندارند و به نظر اصلا بود و نبودشان مهم نیست؛ ژن های خاموش...آنها از اسرار مهم زیست شناسی هستند.

می دانید این ژن ها چگونه کار خود را به انجام می رسانند؟ درست است که آنها کارهای مهمی را انجام می دهند، اما این ژن ها به تنهایی و بدون همکاری بهت آور اندام واره ها و ساختارهای ریز درون سلولی تقریبا هیچ کاره اند. علاوه بر این ژن ها بدون پروتئین ها هم کاری از پیش نمی برند. آنها برای این که بتوانند کاری از پیش ببرند فرمان های درون سلولی را به کمک پروتئین ها دریافت می کنند و فعالیت های خود را (تنظیم ها و فرامین به دیگر بخش ها و...) به کمک پروتئین ها انجام می دهند. این پروتئین ها گاهی به شکل هورمون و گاهی به شکل آنزیم فعالیت می کنند، اما شناخت ژن ها و کارکردشان و حتی اصول توارث هم، همچون هر علم دیگری داری مسیر تکاملی پرپیچ و خمی بوده است. در ابتدا اصلا ماده وراثت و ژنتیک شناخته شده نبود، اما شیوه های وراثتی را بسیاری از باستانیان هم می دانستند. مثلا آنها به تجربه دریافته بودند که مثلا اگر گیاه الف را با گیاه ب پیوند دهند، میوه های درشت تری می دهد، اما اگر همان گیاه الف را با گیاه ج پیوند دهند، میوه ها ریزتر، ولی آبدارتر می شوند. این اصول نخستین ژنتیک بوده است؛ اصولی که آرام آرام در طول تاریخ تکمیل شده، اصول ریاضی به مفاهیم آن وارد شد و در نهایت به کشف ماده وراثتی منجر شد و یکی از نقاط عطف در تاریخ علم بشری را رقم زد. نهایت اوج این فعالیت ها را ترسیم نقشه ژنتیکی انسان می دانند. اما حتی اگر این گونه هم نباشد، شناخت ریشه ها و مسیر تکاملی این علم می تواند سرمشقی برای پیشرفت در سایر علوم باشد؛ سرمشقی که همه بشر به آن نیاز دارند و ما که علاقه مند به پیشرفتیم، بیشتر از دیگران.

ترسیم نقشه انسان

با گشوده شدن کتاب دانسته های ما درباره DNA، دانشمندان به شناخت همه اسرار ژنوم (مخزن ژنی یک موجود زنده) روی آوردند. سال ۱۹۷۷میلادی دانشمندان توانستند یک ژنوم کامل را شناسایی کنند. آنها در این فعالیت پژوهشی، ژنوم باکتریوفاژ ساده ای به نام Phi X ۱۷۴ را به شکل کامل ترسیم کردند. سال ۱۹۹۰ میلادی آنها به سوی هدف بزرگ تری گام برداشتند. آنها ژنوم انسان را می خواستند و به آن دست یافتند. در این پروژه سیزده ساله، مجموعه فعالیت های بین المللی ای شکل گرفت که تعیین توالی همه ژن های انسان هدف نهایی آن بود. این پروژه غول آسا سال ۲۰۰۱ به نتیجه رسید.

در انتهای این پروژه معلوم شد یک انسان ۲۳۰۰ ژن کدکننده پروتئین دارد که فقط ۵/۱ درصد کل ژنوم اوست. باقی ژن ها یا اصلا پروتئینی را کد نمی کنند یا قطعات بزرگی از ژن ها هستند که پروتئین های دیگر را تنظیم می کنند.

به دردنخورهای دیروز، کارآمدهای امروز

امروزه پروژه های متعددی وجود دارد که نگاهی دقیق تر به ژن های به دردنخور انداخته است. ژن های به دردنخور اصطلاحی است که برای ژن هایی که پروتئین را کد نمی کنند (نمی سازند) استفاده می شود. تا تاریخ این نوشته (دی ۱۳۹۱) بیش از ۳۷ مقاله وجود دارد که نشان می دهد ۸۰ درصد ژن های انسان، ژن های فعالی هستند که اصلا پروتئینی نمی سازند (پروتئین را کد نمی کنند) بلکه آنها نقش تنظیم کننده دیگر ژن ها و فعالیت های سلولی را دارند.

کروموز​م ها همه کاره اند

کارکردن روی تعیین فنوتیپ ها (بروز رویدادهای ژنتیکی یا به عبارت ساده تر نمود ظاهری ژنتیک) روی نخود فرنگی ها که مندل آغاز کرده بود، بزودی منجر به فعالیت های تازه تری شد. در ۱۸۶۹ میلادی، پزشک سوئیسی یوهان فردریش میشر نخستین دانشمندی شد که توانست اسید نوکلئیک (مهم ترین ماده سازنده DNA) را جداسازی کند. طی دهه های پیش رو فعالیت ها به عمیق تر شدن دانش ما در عمق سلول و هسته سلول منجر شد، آنچنان که کروموزم ها کشف شدند، فرآیند میتوز و میوز (دو نوع روش تقسیم سلولی) شناخته شد و دانایی ما درباره رویدادهای درون هسته سلول کامل تر شد، اما در نخستین سال های قرن بیستم یعنی ​ سال ۱۹۰۳ میلادی، والتر ساتتون، دانشمند ژن شناس در حالی که روی کروموزم های ملخ کار می کرد به کشفیات مهمی درباره کروموزم رسید. او توانست نقش کروموزم ها را در وراثت و انتقال اطلاعات ژنتیکی پدر و مادر به فرزند روشن کند. جالب است که تئودور بوری، دانشمند ژن شناس دیگری از آلمان هم مستقلا به همین نتایج رسید. نتایج تحقیقات این دو در سال های ۱۹۰۲ و ۱۹۰۳ با عنوان کروموزم ها در وراثت در بولتن بیولوژی منتشر شد.

ژن ها، فرمانده فعالیت های سلول!

با تعیین رابطه کروموزم ها و وراثت، ژنتیک به اسرار تازه ای درباره ژنوم (مخزن ژن های یک موجود زنده) دست یافته بود و زمان حرکت به عمق بود.

​ سال ۱۹۴۱ میلادی جورج بیدل و ادوارد تاتوم نقش ژن ها در هدایت سوخت و ساز درون سلولی را مشخص کرده و در مقاله ای منتشر کردند. آنها نشان دادند که ژن ها رمزهایی برای تولید پروتئین هستند.

آنها به واسطه همین مقاله جایزه نوبل ۱۹۵۸ را در فیزیولوژی (پزشکی) از آن خود کردند.

ژنتیک مدرن شروع می کند​

درک این که برخی از بیماری ها از یک نسل به نسل دیگر منتقل می شود چیز تازه ای نبود، از دوران ایران باستان چنین پدیده ای شناخته شده بود و در متون پزشکی باستانی هم آمده بود. در متون باستانی از هسته برای توصیف آنچه که این بیماری ها را نسل به نسل منتقل می کند نام برده شده. تا قرن ها شیوه این انتقال بین نسلی نامکشوف مانده بود تا این که ​سال ۱۸۶۶ میلادی، گرگوری مندل توانست به شکل نظام مند این انتقال بین نسلی (وراثت) را توصیف کند. با این کار او پایه گذار ژنتیک آماری شد.

راز حیات شکل گرفت

اکنون دانشمندان می دانستند که DNA مولکولی است که دانایی ژنتیک یک موجود را حمل می کند، اما چگونگی این کار هنوز معلوم نشده بود. از آن مهم تر این که حتی ساختار این مولکول هم تعیین نشده بود. قطعات این پازل در طول دهه ۴۰ از قرن بیستم کنار هم چیده شدند.

سال ۱۹۵۰ اروین شارگاف توانست الگوی قرارگیری نوکلئوتیدها (بلوک های سازنده DNA) را تعیین کند. این نوکلئوتیدها با حروف، A، T، G و C شناخته می شوند.

شارگاف نخستین کسی بود که نشان دادتعداد نوکلئوتیدهای C و G همواره با هم برابر است و نوکلئوتیدهای A و T هم با هم برابرند. این کشف برای جیمز واتسون و فرانسیس کریک همچون جرقه استارتی بود که بتوانند ساختار DNA را تعیین کنند.

آنها سال ۱۹۵۳ با ترکیب دانسته های شارگاف با مطالعات موریس ویلکینز، روزلاند فرانکلین و دیگر دانشمندان ساختار مارپیچی دو رشته ای DNA را پیشنهاد دادند و آن را با نام تعیین راز حیات معرفی کردند.



پیشرفت در علوم زیستی؛ حرکت روی لبه تیغ

  پیشرفت های به دست آمده در عرصه های گوناگون علوم زیستی در دهه های اخیر   افق روشن و گسترده ای را برای بهتر زیستن پیش روی بشر امروز ترسیم کرده است.

اما این پیشرفت ها با نگرانی ها و چالش هایی درباره آثار و پیامدهای اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و اخلاقی در استفاده از دستاوردهای علوم و فناوری های زیستی همراه بوده است که با رشد فناوری های نوین بتدریج به عنوان چالش و محدودیت نمایان شده است.

بسیاری از متخصصان بر این باورند گرچه این دستاوردها می تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بشر و افزایش امید به زندگی داشته باشد اما در مقابل همچنین می تواند تهدیدی علیه سلامت محیط زیست، آزادی، برابری و کرامت انسانی باشد. این نگرانی به شکل گیری مقوله ای به نام اخلاق زیستی منجر شده که سازمان یونسکو به عنوان یک نهاد آموزشی، فرهنگی و علمی نقش فعالی در جلب توجه کارشناسان و تصمیم گیران به آن داشته است. شتاب و سرعت روزافزون رشد علم و فناوری در عرصه های مختلف بخصوص در زمینه هایی مانند شبیه سازی و تحقیق درباره ژنوم انسانی می تواند به تغییر در قواعد اخلاقی منجر شود و به همین علت نباید صرف پیشرفت فناوری به پیشگامان این حوزه اجازه داد قواعد اخلاقی را زیر پا گذاشته و از مرزهای قانونی و اخلاقی جامعه عبور کنند.

ضرورت توجه به مقوله اخلاق زیستی

در دو دهه گذشته دانش و فناوری های نوین زیستی در ایران رشد چشمگیر و قابل توجهی داشته است و دانشمندان ایرانی در عرصه های مختلف علوم زیستی از جمله سلول های بنیادی، ژنتیک و شبیه سازی به پیشرفت های بسیار خوبی دست یافته اند و مراکز دانشگاهی و پژوهشی متعددی در این حوزه فعالیت می کنند. بنابراین تردیدی نیست که گسترش دانش و فناوری های نوین زیستی در سطوح مختلف ضرورت توجه به مقوله اخلاق زیستی را بیش از پیش نمایان کرده است. براساس این ضرورت مباحث و پژوهش هایی در میان کارشناسان و صاحب نظران رشته های گوناگون درباره اخلاق زیستی مطرح شده است که این مباحث در کنار تولید منابع و محتوای علمی در این حوزه به تهیه کدهای اخلاقی و تصویب قوانینی در این زمینه منتهی شده است. کشور ما نیز به عنوان یکی از کشورهای عضو یونسکو براساس ماده ۱۹ اعلامیه جهانی اخلاق زیستی و حقوق بشر، «کمیته ملی اخلاق زیستی» را در چارچوب کمیسیون ملی یونسکو تشکیل داد. سال ۱۳۸۲ کمیته دیگری به نام «کمیته ملی اخلاق در علم و فناوری» به عنوان یکی از کمیته های تخصصی کمیسیون ملی یونسکو تشکیل شد که با توجه به همپوشانی و ارتباط قلمرو فعالیت این کمیته در سال ۱۳۸۹، این دو کمیته در هم ادغام شدند و کمیته ای واحد به نام «کمیته ملی اخلاق زیستی و اخلاق در علم و فناوری» تشکیل شد.

پیشرفت علم بدون توجه به خرد ممکن نیست

کمیته ملی اخلاق زیستی و اخلاق در علم و فناوری که از کمیته های تخصصی کمیسیون ملی یونسکو است به نگاه متفاوتی در حوزه اخلاق زیستی نیاز دارد و به نظر می رسد کشور ما می تواند براساس نگاه فلسفی و اسلامی ایرانی به حوزه اخلاق زیستی در ایجاد این تغییرات پیشگام باشد.

دکتر محمدرضا سعیدآبادی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در همایش بزرگداشت ۲۰ سال فعالیت یونسکو در حوزه اخلاق زیستی و ده سال فعالیت کمیته ملی اخلاق زیستی و اخلاق در علم و فناوری کمیسیون ملی یونسکو که با همکاری کمیسیون ملی یونسکو و پژوهشگاه فناوری های نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی ابن سینا برگزار شد، با اشاره به ضرورت طرح موضوع اخلاق زیستی و عمومی شدن آن در کشور گفت: گرچه در دنیای امروز پیشرفت فناوری، نقش مهمی در دگرگونی زندگی بشر داشته است اما این تغییرات به معنی نقش تاثیرگذار فناوری در ارتقای زندگی و رسیدن به آرامش نیست بلکه برای رسیدن به هدف باید در عرصه های علم و فناوری به اخلاق و خرد هم توجه ویژه ای داشته باشیم. بنابراین برای ایجاد تغییرات اجتماعی باید مطالعات و تحقیقات بین رشته ای در این زمینه انجام شود و این در حالی است که در دنیای امروز ارتباط بین دانشمندان حوزه های مختلف با متخصصان و کارشناسان حوزه های اجتماعی و حقوقی بسیار کمرنگ شده است.

سعیدآبادی با اشاره به پیشرفت های چشمگیر کشور در دو دهه اخیر در زمینه دانش و فناوری های نوین زیستی مانند درمان ناباروری، سلول های بنیادی، شبیه سازی، پیوند اعضا و ژنتیک یادآور شد: در کنار این پیشرفت ها باید موضوعات اخلاق و اجتماعی نیز به عنوان یکی از معیارهای رشد و توسعه کشور مورد توجه قرار گیرد. چراکه اخلاق در جامعه امروز هنوز هم از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بنابراین نمی توان پیش بینی کرد که پیشرفت علم و فناوری بدون توجه به عقل و خرد بشر را به کجا می رساند. دبیر کمیسیون ملی یونسکو نقش انسان در بسیاری از موضوعات اجتماعی و مشکلات پیش رو را نقش مهم و موثری دانست و افزود: توجه به پیشرفت های علم و فناوری از دیدگاه پیشرفت و رشد جامعه کافی نیست بلکه باید به این پیشرفت ها از زاویه مطالعات اجتماعی، حقوقی و اخلاقی نیز توجه شود.

جای خالی دانشمندان حوزه اخلاق

گرچه آموزش سلامت و مفاهیمی از جمله اکوسیستم پایدار از عوامل تاثیرگذار در رشد و توسعه کشور است اما باید در کنار نقش دانشمندان و متخصصان این حوزه، جایگاه دانشمندان حوزه های اخلاقی و اجتماعی نیز ارتقا پیدا کند تا بتوان این پیشرفت ها را از منظر اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و اخلاقی نیز زیر نظر قرار داد.

به گفته دکتر محمدمهدی آخوندی، رئیس کمیته اخلاق زیستی کمیسیون ملی یونسکو، سال های اخیر شاهد رشد روزافزون علوم زیستی در کشور بوده ایم که این پیشرفت ها الزاما به نفع ارتقای سلامت بشر نخواهد بود و چه بسا گاهی می تواند به ضرر انسان باشد. بنابراین دانشمندان علوم زیستی باید به این نکته توجه داشته باشند تا زمانی که مناقشات و مشکلات فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و شرعی در سطح جامعه برطرف نشود نمی توان از این پیشرفت ها برای بهبود وضع زندگی مردم استفاده کرد.

آخوندی با اشاره به گستردگی و تنوع مسائل زیستی، گفت: این گستردگی و تنوع، محدودیت های بسیاری را در زمینه رسیدگی به این موضوعات ایجاد می کند. برای مثال موضوعاتی مانند سقط جنین، اهدای جنین و رحم جایگزین هر کدام می تواند مسائل اخلاقی، حقوقی و مباحث مختلفی را همراه داشته باشد که باید از جنبه های مختلف به آنها بپردازیم و به همین علت کشورهایی که هنوز در این مقوله ها به جمع بندی نرسیده اند از فواید علوم زیستی بهره مند نشده اند.

به گفته دکتر آخوندی اخلاق زیستی تنها به موضوعات پزشکی محدود نمی شود. فناوری های نوین از روش های جدید درمان ناباروری، سقط جنین و استفاده از اشعه ها در درمان بیماری ها تا دستکاری ژنتیکی در حیوانات و گیاهان، بشر امروزی را با پرسش های بیشماری مواجه کرده است که برای پاسخ به آنها باید جنبه های اخلاقی و فرهنگی، اجتماعی و حقوقی و دینی در هر جامعه در نظر گرفته شود.

آخوندی از اخلاق زیستی به عنوان علم بین رشته ای در شاخه های مختلف علوم اجتماعی، پزشکی، حقوقی و جامعه شناسی نام می برد که پا به پای سرعت پیشرفت علم و فناوری در دنیا پیش می رود تا به سوالات اساسی بشر درباره تاثیر پیشرفت های به دست آمده در زندگی بشر و دیگر موجودات زنده پاسخ دهد.



قارچها

ویژگی های عمومی قارچ ها

قارچ ها آوند ندارند

قارچ ها یوکاریوتی اند و پلاست ندارند

دیواره یاخته ها در قارچ ها اغلب از کیتین و سلولز ساخته شده اند

ریسه قارچها از رشته های نازکی تشکیل شده اند که به آنها هیف می گویند و مجموعه هیف ها را میسلیوم گویند

قارچ ها در هر محیطی که دارای دما، رطوبت و مواد غذایی مناسب باشد، یافت می شود.

قارچ ها را در زبان لاتین فونجی گویند.

شاخه‌ای از گیاه‌شناسی که راجع به قارچ ها بحث می‌کند، قارچ‌شناسی (میکولوژی) نام دارد. میکولوژی از واژه‌های Mykos به معنای قارچ و Logos به معنای شناخت مشتق شده است. به دانشمندی که قارچ ها را مطالعه می‌کند قارچ‌شناس یا میکولوژیست گفته می‌ شود.

اشکال مختلف ریسه در قارچ ها

ریسه قارچ، نخی‌شکل و میکروسکوپی است و به آن هیف گفته می‌شود. هیف ها منشعب شده و شبکه‌ای به نام میسلیوم را تشکیل می‌دهند. دو نوع هیف در قارچ ها دیده می‌شود: هیف سینوسِتیک (بدون دیواره) و هیف سپتا‌دار(دیواره دار).

ریزومورف. Rhizomorph

ریسه هایی که به صورت رشته های ریشه مانند با دیواره ضخیم درآیند،

ریزومورف نامیده می شوند. این ساختار در بازیدیدمیست ها رواج دارد

ساختار یاخته‌ای قارچها

یاخته قارچ از نوع یوکاریوت است. هر یاخته متشکل از دیوارة یاخته‌ای، سیتوپلاسم و هسته می‌باشد. یاخته قارچ فاقد هر نوع پلاست می‌باشد. همچنین در سیتوپلاسم، گویچه‌ها و کیسه‌های کوچک غشایی وجود دارد که در ترشح آنزیمهای هضم‌کنند به بیرون از یاخته، نقش دارند.ریبوزوم ها فراوانند و از نوع یوکاریوتی (s80) می باشند.

ساختار دیواره‌های عرضی آسکومیست ها

 در قارچ های آسکومیست دیواره عرضی دارای یک منفذ در قسمت میانی است. از طریق این منفذ، پیوستگی سیتوپلاسمی، از یاخته‌ای به یاختة مجاور، فراهم می‌شود و اندامک ها از میان این منفذ     جابه‌جا می‌شوند. در دو طرف منفذ، دو جسم کروی به نام ورونین وجود دارد. ورونین ها، احتمالاً در باز و بسته کردن منافذ دخالت دارند . در برخی از آسکومیست ها، مثل مخمرها، دیواره عرضی مشبک است.

ساختار دیواره‌های عرضی در بازیدیومیست ها

دیواره عرضی در گروهی از بازیدیومیست ها، در قسمت میانی دارای یک منفذ است. در اطراف این منفذ، ساختار خاصی که خمره‌ای‌شکل است و توسط غشایی مشبک احاطه شده، وجود دارد. این نوع دیواره عرضی را دولیپور می‌گویند.به‌وسیلة این ساختار، تبادل مواد بین یاخته‌های مجاور کاملاً کنترل می‌شود. همه بازیدیومیست ها، به جز زنگ ها و سیاهک ها، دارای ساختار دولیپور هستند. 

محدودیت های مطالعه هسته قارچ ها

مطالعه هسته‌ها و وقایع هسته‌ای در قارچ ها به چند دلیل زیر مشکل است

1. هسته قارچ ها بسیار کوچک هستند و قطری کمتر از 2 میکرومتر دارند.

2. کروماتین در بسیاری از گونه‌های قارچ ها، بسیار یکنواخت است و تمایز کمی را به‌صورت یوکروماتین و هتروکروماتین نشان می‌دهد.

3. در تعدادی از انواع بسیار مهم قارچ ها، نظیر مخمرها و نوروسپورا کروموزوم ها متراکم نشده و حتی در طی میتوز نیز قابل رؤیت نیستند.

4. در گونه‌هایی که کروموزوم ها در میتوز متراکم می‌شوند، اندازه آنها آنقدر کوچک است که به وضوح دیده نمی‌شوند یا به‌طور قابل اطمینانی نمی‌توان آنها را به‌ وسیلة میکروسکوپ نوری شمرد. در نتیجه تعیین عدد کروموزومی در آنها امکان‌پذیر نیست و نمی‌دانیم اکثر قارچها چند کروموزوم دارند.

قارچ ها از نظر تغذیه به سه گروه زیر تقسیم می شوند:

الف) قارچ های انگل

ب) قارچ های لاشه خوار

ج) قارچ های گندروی

انواع تولید مثل قارچ ها عبارتند از:

 تولید مثل غیر جنسی

الف) قطعه قطعه شد
ب) تقسیم دو تایی

ج) جوانه زدن

د) تولید هاگ ( اسپورانژیوسپور،کونیدی،آرتروسپوروکلامیدوسپور)

تولید مثل جنسی

الف) ترکیب گامت های متحرک ( ایزوگامی، انیزوگامی و هتروگامی)

ب) تماس گامتانژها

ج) ترکیب گامتانژها

د) اسپرم زایی

ه) ترکیب هیف های رویشی

 

انواع ها گ

اسپورنژیوسپور = هاگهایی که درون اندامی به نام اسپورانژیوم تولید می شوند. هاگدان اغلب کیسه مانند است و روی هیفهای خاصی به نام اسپرانژیوفور به وجود می آیند. عمدتا در قارچهای بدون دیواره عرضی تولید می شوند

کونیدیوسپور = کونیدی ها هاگ های غیرمتحرک هستند و روی قسمتهای بیرونی هیفهای خاصی به نام کونیدیوفور به وجود می آیند. اغلب در قارچهای دارای دیواره عرضی تولید می شوند. 

آرتوسپور = در برخی از قارچهای دارای دیواره عرضی هیف در محل بندها قطعه قطعه می شود و هر قطعه به طور جدا گانه رشد می کند.

کلامیدوسپور = هاگهایی هستند که در انتها یا در بین بندهای هیف به وجود می آیند. این هاگها بسیار مقاوم بوده و شرایط نامساعد محیط را تحمل می کنند.

تولیدمثل جنسی در قارچ ها به پنج روش انجام می‌شود

ترکیب گامت های متحرک، تماس گامتانژها، ترکیب گامتانژها، اسپرم‌زایی و ترکیب هیفهای رویشی.

ترکیب گامت های متحرک

در این روش برحسب اینکه شکل، اندازه و فعالیت گامت ها چگونه باشد، سه حالت وجود دارد:

الف) ایزوگامی. اگر هر دو گامت از نظر اندازه، شکل و فعالیت یکسان باشند، آنها را ایزوگامت و نوع ترکیب آنها را ایزوگامی می‌گویند.

ب) آنیزوگامی. هرگاه دو گامت از نظر شکل مشابه، ولی از نظر اندازه متفاوت باشند، آنها را آنیزوگامت و نوع ترکیب آنها را آنیزوگامی می‌گویند.

ج) هتروگامی. اگر یکی از گامت ها بزرگتر و غیرمتحرک باشد (گامت ماده) و گامت دیگر کوچکتر و متحرک باشد (گامت نر) و از نظر شکل نیز باهم تفاوت داشته باشند، آنها را هتروگامت و نوع ترکیب آنها را هتروگامی یا اووگامی گویند.

ترکیب هیف های رویشی

در این روش که به آن سوماتوگامی نیز گفته می‌شود، هیف ها از دو تیپ جنسی متفاوت هستند و برای تمایز آنها از علامت (+) و (-) استفاده می‌شود. هیف هایی را که یاخته‌های یک‌هسته‌ای دارند، هوموکاریون و به هیف هایی را که یاخته‌های دوهسته‌ای دارند، هیف های دی‌کاریون می‌گویند. 

ارتباط اکولوژیک قارچ ها و اهمیت اقتصادی و کاربردی آنها

استفاده مفید از قارچ ها:

1- استفاده غذایی

2- محصولات تخمیری

3- تهیه اسید سیتریک و آنتی بیوتیک

4- تهیه پنیر

 ضررهای ناشی از قارچ ها:

1- قارچ های سمی

2- پوسیدگی چوب و الوار

 

سلسله قارچ ها

شاخه قارچ های کاذب

 میکسومایکوتا

شاخه قارچ های حقیقی

ماستیگومایکوتینا

زیگومایکوتینا

آسکومایکوتینا

بازیدیومایکوتینا

دوترومایکوتینا

قارچهای کاذب: در مرحله رویشی مشابه جانوران می باشند(آمیبی شکل و تغذیه فاگوسیتوزی) و در مرحله زایشی مشابه قارچها می باشند(تولید هاگ)

ماستیگومایکوتینا: ریسه ساده تک سلولی و بدون دیواره عرضی. هاگهای متحرک تاژکدار تولید می کنند

زیگومایکوتینا: هیفها فاقد دیواره عرضی و حالت سنوستیک دارند هاگها غیرمتحرک

آسکومایکوتینا: هیف ها دارای دیواره عرضی(قارچهای عالی) هاگها درون کیسه هایی به نام آسک به وجود می آیند. آسکها درون پوششی به نام آسکوکارپ تولید می شوند

بازیدیومایکوتینا:  تولیداجسام بارده بنام بازیدیوم و در هر بازیدیوم 4 بازیدیوسپور تولید می شود. دیواره عرضی وجود دارد. اغلب یاخته های هیف دوهسته ای هستند.

دوترومایکوتینا:  عمدتا از قارچهای آسکومیست و بازدومیست هستند که وارد چرخه تولید مثل جنسی نمی شوند.




پیام مسئولین جدید انجمن زیست شناسی
باسمه تعالی

با تشکر از دوستان عزیز و محبتهای بی دریغشان و ضمن تقدیر و تشکر از جناب آقای محمدزاده که به مدت دوسال زحمات شبانه روزی  برای انجمن علمی زیست شناسی کشیده اند که در سایه ی این تلاش ها شاهد انتخاب انجمن علمی زیست شناسی به عنوان برترین انجمن سال 93 بوده ایم،قابل ذکر است طی جلسه ای که در تاریخ 3/3/94 در محل دفتر انجمن برگزار شد جناب آقای محمدزاده به دلیل مشغله کاری فراوان و پرداختن به امور فرهنگی و سیاسی در دانشگاه که رسالتی بس خطیر بر گردن ایشان نهاده کناره گیری خود را از سمت ریاست انجمن علمی زیست شناسی اعلام داشتند و طی رای گیری و نظر خواهی که از اعضای هیئت مدیره انجمن به عمل آمد مقرر گردید از این پس اینجانبان عرفان پرتوی در سمت ریاست انجمن و امیر سقطی در سمت نائب رئیسی انجمن فعالیت کنیم که انشالله در راستای ارتقای سطح علمی و پژوهشی دانشجویان گروه زیست شناسی با چراغ راه قرار دادن تجربیات و اندوخته های جناب محمدزاده تلاش خواهیم کرد و شاهد فضای دوستی و همدلی بیش از پیش میان دانشجویان و گروه زیست شناسی خواهیم بود.
با تشكر
عرفان پرتوی-امیر سقطی
٩٤/٣/٤


ترکیب هیئت مدیره انجمن زیست شناسی تغییر یافت.

باسمه تعالی 

با موافقت اعضای هیئت مدیره انجمن زیست شناسی مسئولیت رییس و نایب رییس انجمن به اشخاص دیگری سپرده شد. طی تصمیمات متخذه جناب آقایان عرفان پرتوی و امیر سقطی به ترتیب بعنوان رییس و نایب رییس انجمن زیست شناسی انتخاب شدند. رییس سابق انجمن ( علی محمدزاده ) بعنوان عضو عادی هیئت مدیره مشغول به فعالیت می باشد. 



جلسه هم اندیشی انجمن زیست شناسی با گروه زیست شناسی برگزار شد.

به نام خدا


در تاریخ 07/02/1394 جلسه هم اندیشی انجمن علمی زیست شناسی با گروه زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر با حضور ریاست دانشكده علوم پایه جناب آقای دكتر احمدی سابق و مدیرگروه محترم زیست شناسی جناب آقای دكتر جعفری، جمعی از اساتید زیست شناسی و هیئت مدیره انجمن زیست شناسی به میزبانی گروه زیست شناسی برگزار گردید.

در ابتدای جلسه ریاست دانشكده به اهمیت وی‍ژه ی همكاری مستمر انجمن های علمی و گروه های تخصصی اشاره كرده و تحرك و پویایی انجمن های علمی را در گرو ارتباط مستقیم با گروه تخصصی عنوان كرد و همكاری هرچه بیشتر بین این دو ركن را خواستار شد.

در ادامه مدیرگروه زیست شناسی نیز ضمن اشاره به افزایش همكاری بین انجمن زیست شناسی و گرو زیست شناسی، فعالیت مستمر و راهبردی را از اعضای انجمن خواستار شد و از اعضای هیئت علمی و اساتید حاضر  در جلسه جهت پیشرفت هرچه بیشتر فعالیت های گروه و انجمن در راستای برگزاری كنفرانس ها و سمینار های تخصصی درخواست همكاری نمود. دكتر جعفری با اشاره به انتشار فصلنامه علوم زیستی توسط انجمن زیست شناسی،بر لزوم تایید مطالب تخصصی نشریه از گروه تاكید نموده و اعتبار علمی نشریه را در گرو نظارت گروه تخصصی بر آن عنوان كرد.

در انتهای جلسه اعضای هیئت مدیره انجمن ضمن اعلام همكاری مستمر با گروه زیست شناسی از حضور اعضای جلسه در این هم اندیشی قدر دانی نمودند.


در این جلسه آقایان دکتر احمدی سابق ریاست دانشکده علوم پایه، دکتر جعفری مدیر گروه زیست شناسی، دکتر احمدیزاده،دکتر قربیان، دکتر شیشه گر، دکتر عبادی، دکتر رخشی اصل، علی محمدزاده رییس انجمن ، امیر سقطی معاون اجرایی انجمن و سیناعبدالله زاده معاون علمی پژوهشی انجمن حضور داشتند. 



بازدید اعضای بنیاد خیریه انجمن زیست شناسی به همراه هیئت رئیسه دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر از مركز توانبخشی طهور شهرستان اهر
در تاریخ 1394/02/07 اعضای بنیاد خیریه انجمن زیست شناسی به همراه هیئت رئیسه دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر از مركز توانبخشی طهور شهرستان اهر بازدید كردند. 
قابل ذكر است اعضای بنیاد خیریه انجمن زیست شناسی در سال قبل بعنوان خادم افتخاری در این مركز به عضویت در آمدند. 





برگزاری اولین جلسه هیئت مدیره جدید انجمن زیست شناسی

اولین جلسه ی هیئت مدیره جدید انجمن پس از برگزاری انتخابات و تعیین اعضای هیئت مدیره در دفتر مرکزی انجمن برگزار شد. اعضا ضمن تقسیم وظایف، برنامه و چشم انداز یکساله انجمن را تدوین کردند.

تقسیم وظایف صورت گرفته به شرح زیر می باشد:

رییس انجمن : علی محمدزاده

نایب رییس انجمن : عرفان پرتوی

معاون اجرایی : امیر سقطی

معاون علمی،پژوهشی : سینا عبدالله زاده

خزانه دار : پریا سبحانی

بازرس : سودا نوین

روابط عمومی : شیوا صادق پور

پذیرش : سهیلا عبادی

هیئت مدیره انتخاب شده تا سال 1396 بعنوان شورای مرکزی انجمن به فعالیت خود ادامه خواهند داد.



سومین دوره انتخابات انجمن زیست شناسی برگزار شد.
در تاریخ 1394/01/31 سومین دوره از انتخابات انجمن زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر با حضور نماینده کمسیون مرکزی انجمن های علمی - ادبی و هنری و مجمع عمومی و ستاد اجرایی ( هیئت مدیره سابق ) برگزار شد. 
قابل ذکر است انجمن زیست شناسی از تاریخ 15 فروردین ماه طی ارائه فراخوان، شروع به ثبت نام از واجدین شرایط برای کاندیداتوری انتخابات کرده است. 

اسامی دانشجویان انتخاب شده در انتخابات به ترتیب اخد اکثریت آراء به شرح ذیل می باشد : 
1 - علی محمدزاده ( رییس سابق انجمن )
2 - امیر سقطی ( دبیر سابق کمیته میکروبیولوژی )
3 - عرفان پرتوی ( دبیر سابق کمیته ژنتیک )
4 - سینا عبدالله زاده ( نایب رییس سابق انجمن )
5 - پریا سبحانی ( خزانه دار سابق انجمن )
6 - سودا نوین 
7 - شیوا صادق پور ( دبیر سابق گروه های تخصصی )
8 - سهیلاعبادی 

سومین دوره ی انجمن زیست شناسی فعالیت خود را از 1 اردیبهشت ماه بطور رسمی آغاز خواهد کرد. 



اخبار معاونت پژوهشی دانشگاه ازاد اسلامی

ساخت پروتز زیرجلدی برای بازیابی عملکرد حرکتی در بیماران ضایعه نخاعی

  • پرینت

خبرگزاری فارس: ساخت پروتز زیرجلدی برای بازیابی عملکرد حرکتی در بیماران ضایعه نخاعی

 وحید احمدی معاون پژوهش و فناوری وزیر علوم در حاشیه یکصد و سیزدهمین جلسه کمیسیون دایمی شورای عتف با بیان اینکه گزارشی از سامانه سمات در این جلسه ارائه شد، گفت: این سامانه

برای کنترل و ایجاد دسترسی و بهره برداری از اطلاعات پژوهش، علمی و فناوری از یک درگاه (پرتال) واحد و همچنین راهبری و مدیریت فعالیت‌های تحقیقاتی راه اندازی شده است.

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم  با بیان اینکه دراین جلسه بر ایجاد یک پرتال واحد تاکید شد، اظهار داشت: هدف این بوده است که دو سیستم را در قالب یک پرتال ارائه دهیم. در یک سیستم گزارشی از طرح‌های تحقیقاتی و محصولاتی که از بودجه‌های پژوهشی استفاده می‌کنند.

وی سیستم دیگر را دریافت گزارش طرح‌های تحقیقاتی که از محل یک تا 3 درصد بودجه دستگاه‌ها تامین اعتبار می‌شوند ذکر کرد و ادامه داد: در این طرح قرار است تمام اطلاعات این دو سیستم وارد یک پرتال واحد شوند و اجازه استفاده از این پایگاه اطلاعاتی به دستگاه‌ها و پژوهشگران داده شود.

احمدی یادآور شد: با ارائه این گزارش در این جلسه سعی شد تا دستگاه‌ها با این سیستم آشنا شوند و در جریان ضعف‌ها و کاستی‌های آن قرار گیرند.

به دستگاه ذی ربط خود را پردازش و تصویب کند.

دبیر شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری طراحی و ساخت پروتز زیر جلدی برای بازیابی عملکرد حرکتی در بیماران ضایعه نخاعی را از دیگر موضوعات مطرح در این جلسه دانست و ادامه داد: این پروژه با محوریت دانشگاه علم و صنعت در حال اجرا است و دستگاه بهره بردار این طح نیز سازمان غذا داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.

وی کمبود بودجه را از چالش‌های اجرایی این طرح عنوان کرد و گفت: باوجود کمبود اعتبارات این پروژه تاکنون 20.7 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، به ارائه گزارشی از طرح کلان ملی طراحی و ساخت میکروتوربین گازی 200 کیلو وات (CHP) با تولید همزمان حرارت و برق و ذخیره سازی انرژی اشاره کرد و اظهار داشت: این طرح از سوی دانشگاه کاشان به عنوان دانشگاه محوری با همکاری دانشگاه صنعت آب و برق و پژوهشگاه نیرو در حال اجرا است.



پژوهشگاه رویان
پژوهشگاه رویان هشتم خرداد ماه سال 1370 به عنوان مرکز جراحی محدود با هدف ارائه خدمات درمانی به زوج‏های نابارور و پژوهش و آموزش در زمینه علوم باروری و ناباروری توسط زنده یاد دكتر سعید كاظمی آشتیانی و گروهی از پژوهشگران و همکارانش در جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران تاسیس شد. پژوهشگاه رویان در سال‏های 1377 و 1387 به ترتیب مجوز مراکز تحقیقات علوم سلولی و مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل را از شورای گسترش دانشگاه‏های علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دریافت کرد و آبان ماه 1388 شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با ارتقای آن از پژوهشکده به پژوهشگاه رویان موافقت کرد.

فعالیت های پژوهشگاه
این پژوهشگاه فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی و نیز درمانی خود را در قالب  سه پژوهشكده و دو مرکز خدمات تخصصی (مرکز درمان ناباروری و مرکز سلول درمانی) با راهبرد از علم تا کاربرد انجام می‌دهد.

1.    پژوهشکده زیست شناسی و فناوری سلول¬های بنیادی رویان: این پژوهشکده در زمینه طب پیوند با شناخت مبانی پایه زیست شناسی سلول‌های بنیادی، توسعه تحقیقات ترجمانی سلول‌های بنیادی روی حیوانات آزمایشگاهی و انجام کارآزمایی‌های بالینی فعالیت دارد. این پژوهشکده شامل گروه‌های پژوهشی سلول های بنیادی و زیست شناسی تكوینی، فناوری نانو و زیست مواد، زیست پزشكی ترمیمی و سلول درمانی، زیست شناسی سامانه های مولكولی است.

2.    پژوهشکده زیست شناسی و طب تولید مثل رویان: این پژوهشکده در زمینه افزایش میزان باروری، سلامت جنین و بهبود سلامت جامعه از طریق تحقیق و درمان ناباروری در حوزه‌های مختلف تولید مثل فعالیت دارد. این پژوهشکده شامل گروه‌های پژوهشی ژنتیك تولید مثل، جنین شناسی، اپیدمیولوژی و سلامت باروری، اندوكرینولوژی و ناباروری زنان، آندرولوژی، تصویربرداری تولید مثل است.

3.    پژوهشکده زیست فناوری جانوری: این پژوهشکده بر تولید دام و محصولات وابسته مرتبط با زیست فناوری آن فعالیت دارد. پژوهشکده شامل گروه‌های پژوهشی مهندسی ژنتیك، زیست شناسی سلول جنسی و گروه زیست فناوری جانوری است.


Image

نیروی انسانی مرتبط مشغول به کار
در حال حاضر تعداد 31 محقق با مدرک PhD، تعداد 30 محقق با مدرک MD و 120 نفر با مدرک MSc مشغول به کار هستند

نتایج انتشارات پژوهشی
•    چاپ    14 کتاب فارسی و انگلیسی به صورت تالیف و ترجمه
•    چاپ    6 فصل کتاب در کتب بین المللی
•    چاپ    600 مقاله در مجلات علمی پژوهشی داخلی و خارجی

نتایج پرورش نیروی انسانی
•    فارغ التحصیلی  67 دانشجوی PhD که پایان نامه خود را در رویان گذرانده‌اند.
•     فارغ التحصیلی 135 دانشجوی کارشناسی ارشد که پایان نامه خود را در رویان گذرانده‌اند.
•    26 مورد ثبت اختراع
•    اعطای 7 جایزه از سوی جشنواره رازی و نظایر آن به پژوهشگاه
•    اعطای 14 جایزه در جشنواره رازی و کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و 14 جایزه در سطح بین المللی به محققان پژوهشگاه
            
تاثیر علمی نتایج پژوهشی
•    چاپ مقالات قابل توجه با تعداد رجوع قابل ملاحظه
•    موفقیت در چرخه از تولید علم تا کاربرد آن نظیر پیوند سلول‌های بنیادی به بیماران سکته قلبی، آسیب‌های قرنیه، ایسکمی اندام‌های تحتانی، ویتیلیگو و بهبود این بیماران و ارائه خدمات در بعضی از این حوزه‌ها
•    تولید بزهای تراریخت مولد فاکتور انعقادی 9
•    بلوغ تخمک دام‌های اهلی (بز،گوسفند و گاو) در محیط آزمایشگاهی، انجام لقاح آزمایشگاهی، انجماد جنین‌ها به دنبال آن انتقال به مادران رضاعی و تولید حیوانات سالم
•    ارائه خدمات درمان ناباروری به مردم کشورمان با بیش از 600 سیکل درمانی در ماه
•    ارائه خدمات تشخیص¬های ژنتیکی قبل از لانه گزینی به مردم کشور

تاثیر فناورانه نتایج پژوهشی
•    باروری آزمایشگاهی در انسان
•    شبیه سازی تولیدمثلی در حیوانات اهلی
•    انجماد سلول جنسی و جنین انسان
•    تشخیص ژنتیکی قبل از لانه گزینی
•    مهندسی بافت
•    تولید پروتئین‌های نوترکیب
•    تولید وجداسازی انواع سلول‌های بنیادی جنینی بزرگسالان و بندناف
•    تولید بزهای تراریخت
•    تولید جنین‌های دامی
•    طب پیوند با استفاده از سلول درمانی
•    بانک‌های خصوصی و عمومی سلول‌های بنیادی بند ناف
•    بانک سلول‌های بنیادی جنینی و پرتوان القایی

تاثیر اقتصادی نتایج پژوهشی
پژوهشگاه رویان همواره به تاثیر اقتصادی تحقیقات همچون جنبه‌های علمی آن توجه داشته است. درهمین راستا در سال 1387 موفق به تولید فاکتور رشد فیبروبلاستی انسان شد که منجر به صرفه جویی ارزی قابل توجهی شد. در همین راستا تولید سایر فاکتورهای رشد را نیز در زمینه کاری خود قرارداده است.

همکاری ها
•     پژوهشگاه در سطح داخلی 236 طرح مشترک داشته است.
•    پژوهشگاه در سطح بین المللی 35 طرح مشترک داشته است.

ملاحظات دیگر
•    برگزاری یازده دوره کنگره بین المللی زیست شناسی و طب تولید مثل رویان
•    برگزاری شش دوره کنگره بین المللی زیست شناسی و فناوری سلول‌های بنیادی رویان
•    برگزاری 102 کارگاه داخل کشوری در زمینه تولید مثل و یا سلول بنیادی
•    برگزاری 27 کارگاه بین المللی در زمینه تولید مثل و یا سلول بنیادی
•    برگزاری 16 کارگاه علمی در زمینه تولید مثل
•    چاپ دو نشریه ISI از سوی پژوهشگاه به نام‌های «Cell Journal» و نشریه بین‌المللی باروری و ناباروری « International Journal of Fertility and Sterility»
•    ارائه 969 مقاله به صورت سخنرانی و یا پوستر در سطح داخلی و بین المللی
•    انجام 287 طرح خاتمه یافته و 283 طرح در دست اجرا

افتخارات رویان
پژوهشگاه رویان در زمینه خدمات درمان ناباروری، سلول‌های بنیادی و زیست‌فناوری نیز تا کنون موفقیت‌های زیادی را به نام خود ثبت کرده است. از جمله:
•    تولد اولین كودك حاصل از روش باروری آزمایشگاهی IVF  در تهران (1371)
•    تولد اولین كودك حاصل از روش میكرواینجكشن ICSI در کشور (1373)
•    تولد اولین كودك حاصل از روش تشخیص ژنتیکی قبل از لانه‌گزینی جنین (PGD ) در ایران (1383)
•    استفاده از سلول‌های بنیادی برای ترمیم ضایعات قلبی ناشی از سکته برای نخستین بار در کشور (1383)
•    استفاده از سلول‌های بنیادی برای ترمیم ضایعات قرنیه چشم برای نخستین بار در کشور (1384)
•    تاسیس نخستین بانک خصوصی خون بند ناف نوزادان (1384)
•    تولد نخستین حیوان شبیه سازی شده خاورمیانه (رویانا) (1385)
•    تولد دو گوساله و سه بزغاله شبیه سازی شده (1388)
•    تولید سلول‌های بنیادی پرتوان القایی انسانی  (iPS) (1387)
•    استفاده از سلول‌درمانی برای بهبود و درمان بیماران ویتیلیگو برای نخستین بار در کشور (1387)
•    تاسیس نخستین بانک عمومی خون بند ناف (1387)
•    تولد اولین بزغاله تراریخته حاوی ژن تولید کننده فاکتور 9 انعقادی خون انسان (1388)
•    تولد اولین بزغاله تراریخته حاوی ژن Tissue Plasminogen Activator(tPA ) انسانی (1389)


معرفی سلول بنیادی
سلول های بنیادی خون بند ناف

خون بندناف خونی است که پس از تولد در بند ناف و جفت باقیمانده و دور ریخته می شود. این خون غنی از سلولهای بنیادی است. سلولهای بنیادی خون بند ناف همانند سلولهای بنیادی خونساز مغز استخوان به سلولهای زیر تقسیم میشوند:


سلولهای قرمز، که اکسیژن را به تمام بدن حمل می کنند.
سلولهای سفید، که در سیستم ایمنی فعالانه شرکت دارند.
پلاکتها که به انعقاد خون کمک می کنند.

همچنین قادر به ساخت انواع سلولهای دیگر و ترمیم و نگهداری سلولها در هنگام جراحت می باشند.

خون بند ناف چه استفاده هایی دارد؟

اولین پیوند خون بند ناف در سال 1988 میلادی در فرانسه و توسط دکتر گلوکمن به یک کودک مبتلا به کم خونی فانکونی (یک نوع کم خونی مادرزادی) انجام گرفت و به این ترتیب تا به امروز صد ها پیوند موفق خون بند ناف صورت گرفته است و مراکز بزرگ ذخیره این سلولها در کشور های مختلف جهان تاسیس گردیده است. مرورآمار منتشر شده نشان می دهد که هر ساله حدود 30000 بیمار با بیماریهایی که با پیوند سلولهای بنیادی مغز استخوان، قابل درمان هستند در سال شناسائی می شوند و حدود 75 درصد این بیماران قادر به یافتن یک داوطلب مناسب برای اهداء خون مغز استخوان نیستند. از سوی دیگر جستجوی مراکز ثبت اهدا کنندگان مغز استخوان زمان بسیاری به خود اختصاص می دهد به این ترتیب ذخیره خون بندناف زمان را کوتاه ومیزان اهدا کننده را بیشتر می سازد و به این ترتیب زمان را برای مبتلایان به لوسمی های حاد، کم خونی ها و نقایص ایمنی که در زمان کوتاهی می میرند کوتاهتر می کند. امروزه تحقیقات گسترده ای به منظور درمان بیماریها و ضایعات عصبی، ترمیم بافتهای آسیب دیده قلبی و استخوانی، ترمیم سوختگیها و ضایعات پوستی، ترمیم لوزالمعده وترشح انسولین و ترمیم سایر بافت های آسیب دیده با استفاده از سلولهای بنیادی مغز استخوان، خون بندناف و سایر سلولهای بنیادی یک فرد بالغ درحال انجام است.

بیماریهایی که با خون بند ناف درمان شده اند:

اختلالات سلولهای بنیادی: کم خونی آپلاستیک، کم خونی فانکونی، هموگلوبینوری حمله ای شبانه (PNH)
لوسمی حاد: AML، ALL، لوسمی تمایز نیافته حاد
لوسمی مزمن: CML
بیماریهای نقص در تولید لنفوسیتها: لنفوم غیر هوچکین، لنفوم هوچکین
ناهنجاریهای ارثی گلبولهای قرمز: بتا، تالاسمی ماژور، کم خونی سلولی داسی شکل
اختلالات سیستم ایمنی مادرزادی: سندروم کاستمن، نقص چسبندگی لکوسیتی، سندروم دی جرج
نقص ارثی پلاکتی: ترومبوسیتوپنی مادرزادی
اختلالات پلاسماسل: مولتی پل میلوما، لوسمی پلاسماسل
بیماریهای ارثی: سندروم لش نیهان، هیپوپلازی غضروف
سایر بیماریها: بیماری الزایمر، دیابت، پارکینسون، صدمات نخاعی، سکته های قلبی و مغزی، بیماریهای کبدی، دیستروفی عضلانی


دیدار اعضای هیئت مدیره انجمن زیست شناسی با فرماندار محبوب شهرستان اهر
اعضای هیئت مدیره انجمن علمی زیست شناسی و کانون های فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر در ابتدای سال جدید و برای ادامه فعالیت ها و بهبود روند آن ها با فرماندار شهرستان اهر دیدار نموده و از رهنمود های ایشان بهره مند شدند. 
در این جلسه علی محمدزاده (رییس انجمن)ٰ سینا عبدالله زاده (نایب رییس انجمن)ٰ امیر سقطی ( دبیر کمیته های تخصصی )ٰ سجاد قاسمی نسب ( نماینده کانون های فرهنگی )  و رامین روشنی ( عضو انجمن ) حضور داشتند.



فراخوان

دفتر فصلنامه علوم زیستی از دانشجویان علاقمند و فعال در زمینه ی پژوهشی جهت عضویت در شورای سردبیری فصلنامه دعوت بعمل می آورد.

جهت عضویت روز های شنبه از ساعت 12 الی 18 به دفتر کانون علمی پژوهشی واقع در طبقه دوم مسجد دانشگاه مراجعه نمایید و یا با شماره تلفن 09384610578 (محمدزاده ) تماس حاصل فرمایید.

باتشکر – انجمن علمی زیست شناسی



پیام انجمن علمی زیست شناسی به مناسبت فرارسیدن سال 1394

بسم الله الرحمن الرحیم

و باز هوای شاداب به عشرتگاه باغ و لاله زار ها راه میگشاید و گلهای سرخ و زردو نیلوفری را که در سبزه زار ها می رویند نوازش میدهد و آنگاه پربار چمن را به نظاره می نشیندو همین که در مرغزاران حریر پوش به میزبانی مردان پاکدل دشت می شتابد ناله ی نی را می شنود و وظیفه دار این پیام میگردد .

 سال 1394 همانند هر سال با سخنان گهربار و پربرکت رهبر معظم انقلاب آغاز و با سخنان رییس جمهور فرهیخته کشور ادامه یافت. اما یک اصل مشترک و مهم در بین سخنان دو بزرگوار مشهود بود . اصل اتحاد و همدلی

مورد تاکید واقع شدن این اصل در ابتدای سال جدید از طرف ارکان نظام و دولت جمهوری اسلامی  نشان از اهمیت بالای موضوع دارد. اصل اتحاد از طرف خداوند متعال نیز بسیار مورد سفارش قرار گرفته است و در اکثریت آیات قران کریم به وحدت میان مسلمین اشاره شده است. اما وظیفه ی ما در این برهه از زمان در مورد رعایت این اصل چیست ؟

در این بازه ی زمانی که ایران در حساس ترین شرایط قرار دارد این وظیفه ی ملت است که با برقراری اتحاد و انسجام میان خویش از توطئه های دشمنان جلوگیری کرده و با دولت همدلی و همزبانی نماید.

وظیفه ی قشر فرهیخته دانشگاهیان نیز در این بین مهم تر از دیگر اقشار ملیتی به چشم میخورد و این وظیفه ی مسئولین مراکز آموزش عالی است که با مدیریتی جهادی از ایجاد هرگونه فتنه و اختلاف در بین دانشگاهیان جلوگیری کرده و با عزم و اراده راسخ پاسخ هرگونه فتنه انگیزی را بدهند. زمان، زمان اتحاد و انسجام بوده واختلاف افکنی و فتنه انگیزی دیگر موثر نیست. افرادی که به قصد رسیدن به مقاصدی به نفع خود همیشه در حال تفرقه افکنی هستند، این را بدانند که خداوند از فتنه گر روی برگردانده است و این ازآیات صریح قران کریم مشخص است و نتیجه ی آن را خواهند دید. فَأَمَّا الَّذینَ فی قُلُوبِهِمْ زَیغٌ فَیتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ

انشاالله با یاری خداوند متعال و همکاری تمامی دانشگاهیان عزیز، سال 1394 ، سالی پربرکت از لحاظ پیشرفت علمی، فرهنگی و اجتماعی خواهد بود. همدلی و همزبانی یادمان نرود...

انجمن زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر



سال 1394 سال دولت و مردم، همدلی و همزبانی


متن پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به شرح زیر است:

بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم‌
یا مقلّب القلوب و الابصار، یا مدبّر اللّیل والنّهار، یا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الی احسن الحال.
السّلام علی فاطمة و ابیها و بعلها و بنیها.
آغاز سال مصادف است با ایّام شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها)؛ ارادت مردم ما به خاندان پیغمبر و دخت گرامی پیامبر اعظم اقتضائاتی دارد كه یقیناً همه باید این اقتضائات را رعایت كنند و یقیناً رعایت خواهند كرد. امید است كه این ایّام و این سال از بركات فاطمی سرشار و برخوردار باشد؛ و نام مبارك این بزرگوار و یاد ایشان تأثیرات عمیق و ماندگار خود را در زندگی مردم ما در سال ۱۳۹۴ بگذارد. و امیدواریم كه این آغاز بهار طبیعت كه آغاز سال نوی هجری شمسی است، برای ملّت ایران و برای همه‌ی ملّتهایی كه نوروز را گرامی میدارند مبارك باشد. سلام خاكسارانه عرض میكنم به ساحت حضرت بقیّة الله الاعظم (ارواحنافداه) و یاد امام بزرگوارمان و شهیدان را در این فرصت، گرامی میداریم و امیدواریم كه ما را از بركات انفاس طیّبه و دعاهای ارواح مطهّر آن عزیزان برخوردار فرماید. یك نگاه اجمالی به سال ۱۳۹۳ میكنیم و نگاهی اجمالی به سال جاری‌ای كه در این ساعت شروع میشود. سال ۹۳ هم در عرصه‌ی داخلی و هم در عرصه‌ی خارجی و بین‌المللی برای كشور ما سال پرماجرایی بود؛ چالشهایی داشتیم، پیشرفتهایی هم داشتیم؛ ما در اوّل سال ۹۳ با توجّه به همین چالشها بود كه عنوان سال را گذاشتیم «عزم ملّی و مدیریّت جهادی». با نگاهی به آنچه در سال ۹۳ گذشت، مشاهده میكنیم كه عزم ملّی بحمدالله بُروز و ظهور داشت. ملّت ما عزم راسخ خود را هم در تحمّل برخی مشكلاتی كه برای او وجود داشت نشان داد، هم در روز بیست‌ودوّم بهمن، در روز قدس و در راهپیمایی عظیم اربعین این عزم را، این همّت را از خود بُروز داد و نشان داد. مدیریّت جهادی هم در برخی از بخشها بحمدالله بارز و آشكار بود. در آن بخشهایی كه مدیریّت جهادی را انسان مشاهده كرد، پیشرفتها را هم در آنجا مشاهده كردیم. این البتّه توصیه‌ی مخصوص سال ۹۳ نیست، هم عزم ملّی و هم مدیریّت جهادی برای امسال و برای همه‌ی سالهای پیش‌رو برای ملّت ما مورد نیاز است.

 و امّا در سال ۹۴ آرزوهای بزرگی برای ملّت عزیزمان داریم كه همه‌ی این آرزوها هم دست‌یافتنی است. آرزوهای بزرگ ما برای ملّت در این سال، پیشرفت اقتصادی است؛ اقتدار و عزّت منطقه‌ای و بین‌المللی است؛ جهشهای علمی به معنای واقعی است؛ عدالت قضائی و اقتصادی است؛ و ایمان و معنویّت است كه از همه مهم‌تر و پشتوانه‌ی همه‌ی آن سرفصل‌های دیگر است. به نظر ما همه‌ی این خواسته‌ها و آرزوها دست‌یافتنی است؛ هیچ‌كدام از اینها چیزهایی نیست كه از ظرفیّت ملّت ایران و ظرفیّت سیاستهای نظام بیرون باشد. ظرفیّتهای ما بسیار زیاد است؛ در این زمینه حرفهای گفتنی‌ای وجود دارد كه ان‌شاءالله به مهم‌ترین آنها در سخنرانی عصر [شنبه‌] اشاره خواهد شد.

آنچه در این ساعت مایلم به ملّت عزیزمان عرض كنم این است كه این ظرفیّت عظیم و مهم دست‌یافتنی است ولی شروطی دارد؛ یكی از مهم‌ترین شروط عبارت است از همكاری‌های صمیمانه میان ملّت و دولت؛ اگر این همكاری صمیمانه از دو سو شكل بگیرد، یقیناً همه‌ی آنچه را كه جزو آرزوهای ما است دست‌یافتنی است و آثار آن را مردم عزیزمان به چشم خواهند دید. دولت، كارگزار ملّت است؛ و ملّت، كارفرمای دولت است. هرچه بین ملّت و دولت صمیمیّت بیشتر و همكاری بیشتر و همدلی بیشتری باشد، كارها بهتر پیش خواهد رفت. باید به یكدیگر اعتماد كنند؛ هم دولت، ملّت را به معنای واقعی كلمه قبول داشته باشد و ارزش و اهمّیّت و توانایی‌های ملّت را بدرستی بپذیرد، هم ملّت به دولت كه كارگزار كارهای او است به معنای حقیقی كلمه اعتماد كند. من در این زمینه هم حرفهایی دارم و توصیه‌هایی دارم كه ان‌شاءالله در سخنرانی به آنها اشاره خواهم كرد. لذا به نظر من امسال را باید سال همكاری‌های گسترده‌ی دولت و ملّت دانست؛ من این شعار را برای امسال انتخاب كردم: «دولت و ملّت، همدلی و هم‌زبانی». امیدواریم این شعار در عمل تحقّق پیدا كند و هر دو كفّه‌ی این شعار، یعنی ملّت عزیزمان، ملّت بزرگمان، ملّت با همّت و با شجاعتمان، ملّت بصیر و دانایمان، و همچنین دولت خدمتگزار بتوانند به این شعار به معنای حقیقی كلمه عمل بكنند و آثار و نتایج آن را ببینند.

از خداوند متعال پیشرفت همه‌ی كارهای بزرگ كشور را درخواست میكنیم و توفیق خودمان را در خدمتگزاری از خدای متعال مسئلت میكنیم.
والسّلام علیكم و رحمةالله و بركاته‌



فرا رسیدن عید باستانی نوروز بر دانشجویان و اساتید گروه زیست شناسی مبارک باد.
http://golroz.com/wp-content/uploads/2014/07/hou2222.jpg


افتخاری دیگر برای انجمن زیست شناسی، انتخاب اکثریت اعضای شورای مرکزی انجمن اسلامی واحداهر از اعضای هیئت مدیره انجمن زیست شناسی
انتخابات شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر در تاریخ 1393/12/17 با حضور نماینده ریاست عالیه دانشگاه آزاد اسلامی جناب آقای مهندس امیر پروال برگزار شد. طی این انتخابات 7 نفر از نامزدهای انتخابات بعنوان اعضای اصلی و 2 نفر بعنوان اعضای علی البدل انتخاب شدند. 
طی جلسه برگزار شده پس از اتمام کار حوزه اخذ رای، ریاست محترم واحد بر نقش مهم تشکل های دانشجویی تاکید نموده و فعالیت آن ها را تقطه عطف پویایی دانشگاه و جامعه دانشجویی بیان کردند. دکتراسدی در ادامه سخنان خود  لزوم رعایت اتحاد و انسجام تشکل های دانشجویی را از اهم فعالیت های آن ها دانستند و خاطرنشان کردند : همه تشکل ها باید بر محور منویات مقام عظمی ولایت و در مسیر تعالی نظام مقدس جمهوری اسلامی حرکت نمایند. 
در ادامه جلسه نماینده ریاست عالیه دانشگاه آزاد  با ارائه گزارش از برگزاری انتخابات سالم در واحد اهر، به اهم فعالیت های تشکل های دانشجویی اشاره نموده و خاطرنشان نمودند: تاسیس و شروع فعالیت تشکل های دانشجویی در الویت برنامه های سازمان مرکزی قرار دارد و از تاکیدات مهم دکتر میرزاده می باشد. وی در ادامه به صحبت های دبیر کل تشکل های دانشجویی دانشگاه آزاد مبنی بر تسهیل فعالیت های تشکل های دانشجویی و تاثیر مهم آن ها در محیط های دانشگاهی اشاره نموده و فعالیت هرچه بیشتر را از اعضای شورای مرکزی خواستار شدند. 
شمارش آراء ماخوذه در انتهای جلسه با حضور معاونت آموزشی واحد جناب آقای دکتر مهران ادوای، معاونت دانشجویی واحد جناب آقای مهندس جدیری و معاونت پژوهشی واحد جناب آقای دکتر اکبری  انجام گرفت که گزارش آراء اخذ شده به ترتیب کسب اکثریت  آراء به شرح ذیل می باشد. 
تعداد کل آراء ماخوذه :    161 رای 
1 - علی محمدزاده          135 رای 
2 - تورج نظرزاده          101 رای 
3 - عرفان پرتوی          71 رای 
4 - امیر سقطی             59 رای 
5 - سینا عبدالله زاده       38 رای 
6 - رامین روشنی          14 رای 
7 - سودا نوین              13 رای  

اعضای علی البدل 

1 - سهیلا عبادی           10 رای 
2 - یوسف ذاکر             9 رای 

در پایان جلسه، اعضای شورای مرکزی انجمن اسلامی علی محمدزاده وردین را بعنوان دبیر تشکل انتخاب نمودند. 


دهه فجر انقلاب اسلامی مبارکباد.


راه اندازی پایگاه اینترنتی فصلنامه تخصصی علوم زیستی

جهت رجوع به وب سایت نشریه از لینك زیر اقدام نمایید.

لینک مراجعه


دانشگاه آزاد اسلامی در قدرت کشور نقش‌آفرین است .

معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی با تاکید بر اینکه برای قدرتمند بودن باید دانش را در جمعیت کشور نهادینه کنیم، اظهار کرد: ایجاد قدرت به جز از طریق علم ممکن نیست که دانشگاه آزاد در این راستا نقش آفرین بوده است.

به گزارش مرکز حوزه ریاست و روابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی، دکتر حسین غریبی در همایش معاونان آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی که به میزبانی واحد نجف آباد برگزار شد، با تبریک میلاد پیامبر اسلام(ص) و امام جعفر صادق(ع) و قدردانی از مسئولان وزرات علوم و نمایندگان مجلس به خاطر حضور در مراسم اختتامیه گفت: تصمیم و تلاش ما بر این است که در کنار همدیگر و با همراهی مردم دانشگاهی را بسازیم که نویدبخش یکی از بهترین دانشگاههای جهان باشد اگر به دنبال این مهم هستیم باید زحمت بکشیم و باید  در این را تحمل داشته باشیم و در کنار صبوری، این مهم شدنی است و من امیدوار هستم و این خیال‌پردازی نیست.

وی همدلی میان دانشگاه آزاد اسلامی و وزارت علوم را حاصل دانش و علم دانشگاهیان دانست و افزود: در عرصه علم جایی برای اختلاف نیست، معنی وفاق ایجادشده میان دانشگاه و وزارت علوم، حضور مدیران کل وزارت علوم در این همایش با وجود برخی مشکلات است و این همراهی نشان‌دهنده پشتیبانی آنان از دانشگاه آزاد است که این خود نویدبخش حل مشکلات دانشگاه است.

وی همچنین تصریح کرد: حضور دو تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی از جمله رئیس کمیته آموزش کمیسیون آموزش و تحقیقات در اختتامیه همایش معاونان آموزشی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی که با وجود مشغله کاری آنان صورت گرفت، حاکی از حمایت از این دانشگاه است.


ادامه مطلب

بیوتروریسم چیست ؟
بیوتروریسم(به انگلیسی: Bioterrorism)٬ تروریسمی شامل انتشار عمدی عوامل بیولوژیک است. این عوامل٬ باکتری‌ها٬ ویروس‌ها یا سموم‌اند که ممکن است به شکل طبیعی‌شان یا به فرم دستکاری شده انسان باشند. این روش در جنگ‌ها استفاده می‌شود.

تاریخچه

استفاده اولیه

تروریسم بیولوژیکی به زمان رم باستان برمی‌گردد٬ هنگامیکه مدفوع به صورت دشمنان پرتاب شد این نوع اولیه از تروریسم بیولوژیکی در قرن ۱۴ام ادامه داشت٬ جاییکه طاعون برای نفوذ به شهرهای دشمن مورد استفاده قرار گرفت. هردو این تروریسم‌های بیولوژیک براساس ایجاد ترس از عفونت در خوابگاه‌ها به این امید که آنها را تخلیه کنند و همچنین با از بین بردن نیروهای دفاعی که تسلیم نمی‌شوند٬ بود. با گذشت زمان٬ جنگ بیولوژیکی پیچیده‌تر شد. کشورها شروع به توسعه سلاح‌هایی کردند که بسیار موثرتر بودند و از طرفی احتمال ایجاد عفونت در بخش اشتباه بوسیله آنها کمتر بود. یک افزایش قابل توجه در توسعه سلاح‌های بیولوژیکی٬ استفاده از سیاه زخم برای نخستین بار بود. اثر سیاه‌زخم در ابتدا محدود به قربانیان دوزهای بالا بود. سیاه‌زخم یک سلاح انتخابی شد چون براحتی منتقل می‌شود٬ میزان مرگ و میر بالایی دارد و به آسانی فراهم می‌شود. همچنین انواع باکتری‌های سیاه‌زخم را می‌توان در سراسر جهان یافت که این باعث شد سیاه‌زخم بعنوان سلاح انتخابی در اوایل قرن ۱۹ انتخاب شود. یکی دیگر از فواید این سلاح٬ ناتوانی‌اش در انتشار در جمعیت‌های فراتر از جمعیت مورد هدف است. سیاه‌زخم نمی‌تواند از فردی به دیگری منتقل شود.

قرن ۲۰ام

زمانیکه جنگ جهانی اول شروع شد٬ تلاش برای استفاده از سیاه‌زخم در جمعیت حیوانی بود اما این بطور کلی ثابت شد که بی‌اثر است. مدت کوتاهی بعد از آغاز جنگ جهانی اول٬ آلمان یک کمپین خرابکاری بیولوژیکی در ایالات متحده٬ روسیه٬ رومانی و فرانسه راه انداخت. در آن زمان٬ آنتون دیلگر در آلمان زندگی می‌کرد اما در سال ۱۹۱۵، به ایالات متحده فرستاده شد که حامل کشت‌هایی از مشمشه٬ یک بیماری بدخیم اسب و قاطر٬ بود. دیلگر یک آزمایشگاه در خانه‌اش در Maryland به راه انداخت. او با کار روزانه در لنگرگاه‌ها در بالتیمور٬ اسب‌ها را در حالیکه برای انتقال به انگلستان منتظر بودند٬ به مشمشه آلوده می‌کرد. دیلگر تحت سوءظن بعنوان یک عامل کشور آلمان قرار گرفت اما هرگز دستگیر نشد. سرانجام دیلگر به مادرید اسپانیا فرار کرد همانجاییکه او طی همه گیری آنفلوآنزا در سال ۱۹۱۸ درگذشت.  در ۱۹۱۶، روس‌ها یک عامل آلمان با نیت مشابه را دستگیر کردند. آلمان و متحدان آن٬ اسب‌های سواره فرانسه و بسیاری از قاطرها و اسب‌های روسیه در جبهه شرقی را آلوده کردند. این اقدامات از حرکت و فعالیت سربازان و توپخانه ممانعت کرد.

قرن ۲۱ام

۲۰۰۱- ایالات متحده- حمله سیاه زخم

در سپتامبر و اکتبر 2001، موارد متعددی از سیاه‌زخم ناشی از حملات عمدی، شیوع یافت. نامه‌های آغشته به عفونت سیاه‌زخم به کنگره ایالات متحده و اتاق‌های رسانه‌های خبری ارسال شد.

انواع عوامل بیوتروریسم

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) این عوامل را در سه گروه (B, A و C) دسته بندی کرده است.

دسته A

این عوامل خطری برای امنیت ملی هستند و می‌توانند به راحتی منتقل و منتشر شوند و موجب مرگ و میر بالایی می‌شوند. ممکن است وحشت عمومی را برانگیزند و نیاز به اقدامات خاص برای آمادگی جهت حفظ بهداشت عمومی‌اند.

  • تولارمی
  • سیاه‌زخم
  • آبله
  • سم بوتولونیوم
  • طاعون خیارکی
  • تب‌های هموراژیک ویروسی

دسته B

عوامل این گروه نسبتاً آسان منتقل می‌شوند و میزان مرگ و میر پایینی دارند.

  • بروسلوزیس ( گونه‌های مختلف بروسلا)
  • توکسین اپسیلون کلستریدیوم پرفرینجنس
  • تهدیدهای ایمنی غذایی (برای مثال گونه‌های سالمونلا٬ اشرشیا کلی O157:H7٬ شیگلا٬ استافیلوکوکوس اورئوس)
  • مشمشه (بورخولدریا مالئی)
  • میلوئیدوز (بورخولدریا سودومالئی)
  • پسیتاکوز (کلامیدیا پسیتاسی)
  • تب کیو (کوکسیلا برناتی)
  • توکسین Ricin از Ricinus communis
  • توکسین Abrin از Abrus precatorius
  • انتروتوکسین B استافیلوکوک
  • تیفوس (ریکتزیا پرووازکی)
  • آنسفالیت ویروسی (آلفاویروس‌ها برای مثال آنسفالیت اسبی ونزوئلایی، آنسفالیت اسبی شرقی، آنسفالیت اسبی غربی)
  • تهدیدکننده‌های عرضه آب (مثل ویبریو کلرا٬ کریپتوسپوریوم پارووم)

دسته C

پاتوژن‌های در حال ظهوری هستند که برای انتشار جمعی مهندسی شده‌اند بدلیل دردسترس بودن آنها٬ آسانی تولید و انتشار٬ نرخ بالای مرگ و میر یا توانایی ایجاد اثرات شدید بر سلامت.

  • ویروس نیپا
  • هانتا ویروس
  • سارس
  • H1N1 (یکی از سویه‌های آنفلوآنزا)
  • HIV (ایدز)
منبع : دانشنامه آزاد




آنتی بیوتیک ها

واژه آنتی بیوتیک از «آنتی‏بیوسیز» گرفته شده است. آنتی به معنی «ضد» و بیوسیز به معنی «زیست» است. آنتی بیوتیک‏ها فقط انواع معینی از موجودات میکروسکوپی (مثل باکتری‏ها) را از بین می‏برند. در واقع آنتی‏بیوتیک‏ها مواد شیمیایی‏اند که از برخی موجودات ذره‏بینی مثل باکتری و کپک و یا برخی از گیاهان به دست می‏آیند.

عصر استفاده از آنتی‏بیوتیک از حدود سال ۱۹۲۸ میلادی با کشف نوعی «پنی‏سیلین» توسط  «سرالکساندر فلمینگ» آغاز شد. پنی‏سیلین در درمان ذات‏الریه سرفه التهاب گلو، کورک‏ها، زخم‏ها و غیره موثر است. «استرپتومایسین» نوع دیگری از آنتی‏بیوتیک است که برای درمان بیماری سل استفاده می‏شود.

بنابراین از آنتی بیوتیک ها می توان برای درمان بیماری هایی که میکروب ها در بدن به وجود می آورند استفاده کرد.

.....

ادامه مطلب

آنالیز ادرار(urine analysis)

بررسی آنالیز و بیوشیمی ادرار:

Urinalysis به معنی بررسی و آنالیز شیمیایی ادرار است. استفاده از نوار ادرار در بررسی نتایج آنالیز ادرار از سال 1956 به صورت تجاری مرسوم شد

در بررسی و آنالیز ادرار باید به الف) محتوای شیمایی ب) بررسی سدیمان یا ته نشست ادرار توجه کرد

الف) محتوای شیمیایی

  1. رنگ Color:

رنگ ادرار توسط محتوای شیمیایی آن ، غلظت و نیز PH ادرار تعیین می شود . ادرار کدر اغلب نتیجه حضور املاح فسفات است که معمولا نرمال تلقی می شود و یا به دلیل  وجود لکوسیت و باکتری است (که اغلب غیر طبیعی می باشد) .

رنگ ادرار می تواند به دلیل آلکاپتونوری سیاه باشد . در پورفیری حاد متناوب ، مکرراً  ادرار به رنگ تیره دیده می شود

برخی از مواد شیمیایی و  داده ها می توانند ادرار ر ا به  رنگ سبز در آورند. اما رنگ سبز ادرار می تواند به دلیل عفونت با باکتری پسودموناس و یا به دلیل دفع پیگمان های صفراوی باشد. 

رنگ قرمز ادرار درغیاب گلبول قرمز در ته نشست ادرار ، معمولا نشانه هموگلوبین آزاد یا میوگلوبین است. ادرار قرمز نارنجی یکی از نشانه های شناخته شده مصرف ریفامپین است. در میان علت های آندوژن، پیگمان های صفراوی از شایع ترین علت های ادرار نارنجی است.

  1. وزن مخصوص ادرار Specific gravity

تعیین وزن مخصوص ادرار یکی از آسان ترین روش های بررسی اسمولالیتی ادرار است . اما در مورد دقت و موثر بودن این روش شک وجود دارد. اندازه گیری وزن مخصوص ادرار با نوار ادرار، به قدرت یونی موجود در ادرار بستگی دارد. وزن مخصوص ادرار بیانگر نسبت املاح محلول به حجم کلی است و به این ترتیب بیانگر غلظت ادرار می باشد.

محدوده طبیعی برای وزن مخصوص ادرار بین 003/1تا 030/1 و تحت تاثیر پروتئین ، قند ، مانیتول، دکستران، مواد حاجب رادیو گرافی ، و دیورتیک ها تغییر می کند.

  1. PH ادرار :

معمولاً نشانگر دوگانه Methyl red &Bromthymol blue در نوارهای ادرار برای بررسی PH به کار می روند. محدوده طبیعی برای PH ادرار 8/7-5/4 می باشد. ادرار قلیایی با PH بیشتر از 7 در عفونت های ادراری با ارگانیسم های شکننده اوره مثل پروتئوس دیده می شود .......

ادامه مطلب

تعداد کل صفحات: 4